Η διπολική διαταραχή στη φιλοσοφία δικαίου

Το ότι πριν από λίγες μέρες καταψηφίστηκε η συνταγματική καθιέρωση της απαγόρευσης διακρίσεων λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου, μπορεί να ερμηνευτεί είτε από το συντηρητισμό της ΝΔ είτε από την ιδεολογική εμμονή του ΣΥΡΙΖΑ για πρόταση τέτοιων αλλαγών προς εντυπωσιασμό, αφού μετά την παραίτηση από την ψευδοεπαναστατικότητά του δεν του έχει μείνει και κάτι άλλο ως αντιπολίτευση.
Βέβαια, τα πράγματα είναι βαθύτερα και αφορούν δύο στάσεις στη φιλοσοφία του δικαίου που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως διπολική διαταραχή: από τη μία οι νομικοί θετικιστές που εμμένουν στην προτασιακή μορφή της αλήθειας του νόμου και από την άλλη οι αντιθετικιστές (νατουραλιστές) που βλέπουν το νόμο σε ηθική βάση του δέοντος και της στοχοθεσίας. Οι πρώτοι δεν είναι τόσο επιρρεπείς στις αλλαγές ενώ οι δεύτεροι είναι. Οι πρώτοι όμως σε μία post-Quine εποχή είναι πολύ δύσκολο αν όχι ακατόρθωτο να στηριχτούν σε σαφείς διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στο αναγκαίο και το μη, το αναλυτικό και το συνθετικό. Έτσι, καταλήγουν οι χωρικές τους διακρίσεις περί ύπαρξης ενός βασικού κορμού κανόνων να στηρίζονται σε μεταφορές περί ορίων. Η οριοθέτηση ενός βασικού πυρήνα του αναγκαίου ισχύει μέχρι να έρθει μία κατάσταση και να την αλλάξει. Και πότε αλλάζουν τα όρια ανάμεσα σε αναγκαίο και τυχαίο δυσκολεύονται οι θετικιστές να μας πουν.
Από την άλλη, την πλευρά των νατουραλιστών, δύσκολα εδραιώνουν τα πρέπει από το είναι με αποτέλεσμα η ηθική να υποκειμενικοποιείται ώστε αρκεί ο καθένας να έχει δύναμη για να πιέσει για τα δικαιώματά του(Michea).
Η απόσταση αυτής της διπολικής διαταραχής καλά κρατεί και όλοι παίρνουν θέσεις μάχης και όχι διαλεκτικής συζήτησης.
Ίσως η λύση και η επικοινωνία (μιας μορφής synechism) θα μπορούσε να γίνει με όρους συνεπειοκρατίας: τι στόχους θέτει μία κοινωνία, στη βάση ποιου έθους, επίδικα που από τη φύση τους είναι ανοιχτά και ευαίσθητα στις κοινωνικές εξελίξεις. Έτσι ο νομικός θετικιστής δε θα βλέπει την αλήθεια ως προτασιακή αλλά πρακτική (usefulness) και οι νατουραλιστες θα βλέπουν την εξέλιξη της ηθικής τελεολογικά (πάλι με μία έννοια usefulness)
Στο προκείμενο, θα σκεφτόμουν πως όπως μπορούσε το σύνταγμα να μιλά για ισότητα αλλά να υπάρχει η δουλεία, ή ο γάμος να είναι συμβόλαιο υποταγής για τη γυναίκα, ή σήμερα η έννοια του εργαζόμενου να του αφαιρεί το δικαίωμα να του ανήκει αυτό που παράγει, έτσι καλό θα είναι να διευκρινίζονται οι περιπτώσεις και οι εξειδικεύσεις με κάποιον νομικό τρόπο.

Gallery | This entry was posted in Φιλοσοφία. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s