Ζητήματα Ηθικής Νο 1- Αυτονομία

Ας υποθέσουμε ότι οδηγός βρίσκεται μπροστά σε δρόμο με δύο κατευθύνσεις και καλείται να επιλέξει να πάει αριστερά ή δεξιά. Στο δρόμο αριστερά, υπάρχει μια χιονοερπύστρια και ο οδηγός της απειλεί τον οδηγό μας ότι θα τον τσαλαπατήσει άπαξ και κατευθυνθεί προς αυτόν. Ο οδηγός επιλέγει να στρίψει δεξιά για να μη χάσει τη ζωή του.

Τώρα, ας υποθέσουμε ότι ο οδηγός μας συναντά την ίδια περίπτωση αλλά χωρίς να υπάρχουν απειλές όπως πριν σύμφωνα με τη φυσική εξέλιξη των πραγμάτων κρίνει πως αν κατευθυνθεί προς το ερπυστριοφόρο θα σκοτωθεί, επιλέγει τη δεξιά πορεία.

Τι μας λέει αυτό το thought experiment (εδώ του H.Frankfurt)

Πως η επιλογή του δεξιού δρόμου δεν έχει να κάνει με το κίνητρο τραυματισμού της κάθε περίπτωσης αλλά με την κρίση του οδηγού να αποφύγει το θανάσιμο κίνδυνο. Αν το δούμε έτσι, τότε συμπεραίνουμε ότι και στις δύο περιπτώσεις επιλέγει ελεύθερα να πάρει το δεξί δρόμο. Η ελεύθερη επιλογή και ηθική ευθύνη της επιλογής ανάγεται στην επιθυμία του υποκειμένου να αποφύγει τον ορατό κίνδυνο.

Αν έχουμε μία ανθρώπινη παρέμβαση εναντίον μας , η αντίδραση δεν είναι τόσο μία επιθυμία ελευθερίας αλλά περισσότερο μία αίσθηση υπερηφάνειας, ή ένα αίσθημα δικαιοσύνης που μας κυριεύει. Η έννοια της αυτονομίας δηλ. δεν ξέρω σε τι μπορεί να χρησιμεύσει όταν η καθημερινή μας ζωή είναι όλο τέτοιες επιλογές που αλληλεπιδρούμε με άλλες δυνάμεις.

Πάρτε για παράδειγμα τους αρχαίους και τους επαίνους για την αυτονομία τους από σύγχρονους διανοούμενους όπως ο Καστοριάδης. Αν την πηγή που έρχεται εναντίον σου τη δούμε όπως παραπάνω δηλ. impersonal, τότε και οι αρχαίοι είχαν αντιδράσεις απέναντι σε καταστάσεις όπως όλοι μας, από έναν λιμό μέχρι και έναν πόλεμο ή μία στάση.

Advertisements
Gallery | This entry was posted in Frankfurt Harry, Ηθική, Φιλοσοφία and tagged , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s