Φαινομενολογική απόδειξη της ηλιθιότητας

αρχείο λήψηςΣύμφωνα με τον Robert Sokolowski αυτό που κάνει την ανθρώπινη συμπεριφορά να λαμβάνεται ως ηθική πράξη είναι μία μορφή έν-σκεπτης ταύτισης (thoughtful identification): επιτελώ μία  ηθική διαπροσωπική πράξη, όταν κάνω κάτι καλό ή κακό για σένα και με συνέπεια να είναι καλή ή κακή για μένα. Μπορεί να αναγνωρίζω ότι αυτό που θα κάνω θα είναι καλό για σένα και το επιθυμώ ως καλό και για μένα. Ή το να χάσεις τη δουλειά σου είναι κακό για σένα αλλά κρίνω ότι είναι καλό για μένα.

Έχουμε μία ηθική οντολογία όπου γινόμαστε ηθικοί πράττοντες εφόσον αφήνουμε ίχνη στον κόσμο. Οι πράξεις  γίνονται ηθικές όχι χάρη σε κάποιον κανόνα τον οποίο πρέπει να υπακούσουμε ή όχι, αλλά λόγω του διαπροσωπικού χαρακτήρα της πράξης. Έτσι, δημιουργείται μία διυποκειμενική μορφή ταύτισης. Η αντανάκλαση που επισυμβαίνει εδώ είναι καθώς πράττουμε με έναν τρόπο απέναντι σε κάποιον, πράττουμε και απέναντι στον εαυτό μας. Αυτή η μορφή ηθικής ταυτότητας μας παρέχει τη δυνατότητα μιας ηθικής ζωής. Υπάρχουμε ηθικά όχι χάρη σε μιαν απόφαση αλλά επειδή μοιραζόμαστε έναν κόσμο με άλλα υποκείμενα που πράττουν, και το κακό ή καλό για μας   είναι καλό ή κακό για άλλους. Το θέμα είναι ότι δεν έχουμε δυνατότητα επιλογής. Είμαστε ηθικοί εφόσον συνυπάρχουμε.

Βάσει του παραπάνω, μπορούμε να διακρίνουμε 4 κατηγορίες ανθρώπων:

1. Αυτός που ωφελώντας τον εαυτό του ωφελεί και τον άλλον

2. Αυτός που δεν ωφελεί τον εαυτό του αλλά ωφελεί τους άλλους

3. Αυτός που ωφελεί τον εαυτό του αλλά βλάπτει τους άλλους

4. Αυτός που βλάπτει και τον εαυτό του και τους άλλους.

Αυτός που όσο περισσότερο ωφελεί τον εαυτό του και όλο και περισσότερο βλάπτει τους άλλους μπορεί να οριστεί ως ο κακοποιός. Ενώ, αυτός που βλάπτει και τον εαυτό του και τους άλλους μπορεί να οριστεί πολύ απλά ως ο ηλίθιος. Αν κάποιος πχ σκοτώσει κάποιον για να εξασφαλίσει μία θέση δουλειάς, τότε από κακοποιός που είναι τείνει να μετατραπεί  σε ηλίθιο. Όταν σε μία κοινωνία κυριαρχούν οι ηλίθιοι, τότε η κοινωνία παρακμάζει και τείνει να καταστραφεί. Όταν σε μία κοινωνία οι ηλίθιοι έχουν κυρίαρχα πόστα σε πολιτική και οικονομία, η κοινωνία φθίνει. Όταν η κατηγορία των κακοποιών (περίπτωση 3) τείνει να ταυτιστεί με την κατηγορία των ηλιθίων( περ. 4), όταν η κατηγορία της αυτοθυσίας (περ. 2) δεν επιφέρει αποτελέσματα και τείνει προς την κατηγορία των ηλιθίων(περ. 4), κατά συνέπεια φθίνει και η κατηγορία όπου οι άνθρωποι αλληλοωφελούνται (περ. 1). Τέτοιες μεταβολές μειώνουν τον μη-ηλίθιο πληθυσμό  αυξάνοντας την καταστροφική δύναμη του ηλίθιου, με αποτέλεσμα η παρακμή να είναι αναπόφευκτη. Τώρα, νομίζω πως μπορούμε να αναρωτηθούμε για τα αίτια που η ελληνική κοινωνία πάει κατά διαόλου.

Βιβλιογραφία.

1. Sokolowski Robert, «Ηθική Σκέψη», περ. Δευκαλίων, τ. 17/2, σσ. 213-228

2. Cipolla Carlo M., Οι βασικοί Νόμοι της ανθρώπινης ηλιθιότητας, Κέδρος, 2012

Advertisements
Gallery | This entry was posted in Husserl, Φαινομενολογία, Φιλοσοφία. Bookmark the permalink.

3 Responses to Φαινομενολογική απόδειξη της ηλιθιότητας

  1. Ο/Η carinas1 λέει:

    […]
    VII. ΣΩΚΡ.: Και ποιος έχει τη δυνατότητα να σκάπτει, να οργώνει με το άροτρο και να φυτεύει υπό όρους που αρμόζει;
    ΕΤ.: Ο γεωργός.
    ΣΩΚΡ.:Εξαιτίας τού ότι είναι επιστήμων, ή όχι γι’ αυτόν το λόγο;
    ΕΤ.: Εξαιτίας του ότι είναι επιστήμων.
    ΣΩΚΡ.: Και ως προς τις υπόλοιπες υποθέσεις λοιπόν αυτό ισχύει; Ο επιστήμων είναι ικανός και τα δέοντα να πράττει και υπό τους όρους που αρμόζει και στην κατάλληλη στιγμή, ενώ ο μη επιστήμων όχι;
    ΕΤ.: Αυτό ισχύει.
    ΣΩΚΡ.: Επομένως και όσον αφορά στο ψεύδος, στην εξαπάτηση και στην ωφέλεια, ο επιστήμων είναι ικανός να πράττει το καθένα από αυτά υπό τους όρους που αρμόζει και στην κατάλληλη στιγμή, ενώ ο μη επιστήμων όχι;
    ΕΤ.: Εκφέρεις αληθή λόγο.
    ΣΩΚΡ.: Όποιος λοιπόν πράττει υπό τους όρους που αρμόζει είναι δίκαιος;
    ΕΤ.: Ναι.
    ΣΩΚΡ.: Εξαιτίας λοιπόν της επιστήμης πράττει αυτά.
    ΕΤ.: Πώς όχι;
    ΣΩΚΡ.: Εξαιτίας της επιστήμης άρα είναι δίκαιος ο δίκαιος;
    ΕΤ.: Ναι.
    ΣΩΚΡ.: Ο άδικος λοιπόν εξαιτίας του αντιθέτου προς το δίκαιον είναι άδικος;
    ΕΤ.: Φαίνεται.
    ΣΩΚΡ.: Και ο δίκαιος είναι δίκαιος εξαιτίας της σοφίας.
    ΕΤ.: Ναι.
    ΣΩΚΡ.: Εξαιτίας της αμάθειας επομένως ο άδικος είναι άδικος.
    ΕΤ.: Φαίνεται.
    ΣΩΚΡ.: Δίδει την εντύπωση πως ισχύει ό,τι οι πρόγονοί μας άφησαν για παρακαταθήκη: ό,τι είναι σοφία και δικαιοσύνη, ενώ ό,τι είναι αμάθεια είναι αδικία.
    ΕΤ.: Φαίνεται.
    ΣΩΚΡ.: Με τη θέλησή τους όμως οι άνθρωποι είναι αμαθείς ή χωρίς τη θέλησή τους;
    ΕΤ.: Με τη θέλησή τους.
    ΣΩΚΡ.: Επομένως, και χωρίς τη θέλησή τους είναι άδικοι;
    ΕΤ.: Φαίνεται.
    ΣΩΚΡ.: Και οι άδικοι είναι πονηροί;
    ΕΤ.: Ναι.
    ΣΩΚΡ.: Χωρίς τη θέλησή τους επομένως είναι πονηροί και άδικοι;
    ΕΤ.: Βεβαιότατα.
    ΣΩΚΡ.: Και εξαιτίας του ότι είναι άδικοι αδικούν;
    ΕΤ.: Ναι.
    ΣΩΚΡ.: Επομένως, εξαιτίας του ακούσιου (αδικούν) ;
    ΕΤ.: Βεβαιότατα.
    ΣΩΚΡ.: Και σε καμιά περίπτωση το εκούσιο δεν γίνεται εξαιτίας του ακούσιου.
    ΕΤ.: Έτσι είναι.
    ΣΩΚΡ.: Εξαιτίας του ότι είναι (ή: υπάρχει) άδικον γίνεται η πράξη της αδικίας.
    ΕΤ.: Ναι.
    ΣΩΚΡ.: Αλλά το άδικο είναι ακούσιο.
    ΕΤ.: Είναι ακούσιο.
    ΣΩΚΡ.: Επομένως, χωρίς τη θέλησή τους αδικούν και είναι άδικοι και πονηροί.
    ΕΤ.: Χωρίς τη θέλησή τους, όπως φαίνεται.
    […]

    απόσπασμα από ανάρτησή μου στις 25/1/2013
    http://8apeiro.blogspot.gr/2013/01/blog-post_2990.html

  2. Παράθεμα: Ζητήματα Ηθικής Νο 2 – Η Περίπτωση Έριχ Πρίμπκε | Heroico Desembarazo

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s