Χούσερλ και υπερβατολογική φαινομενολογία

 Το σύνολο του Είναι στον Χούσερλ (Husserl), έχει να κάνει με την υπερβατολογική συνείδηση, η οποία είναι παν-περιεκτική. Έτσι κερδίζουμε το σύνολο του Είναι: στην υπερβατολογική συνείδηση δεν μπορεί να διεισδύσει τίποτα, γιατί ο κόσμος στην ολότητά του βρίσκεται ήδη μέσα σε αυτήν. Αλλά και τίποτα δεν μπορεί να διαφύγει γιατί δεν έχει πού να πάει. Κάθε τι συμβαίνει μέσα στη συνείδηση. ΔΕΝ μιλά για κάποιο «μέσα» της προσοχής ή της βούλησης ή της θεωρητικής γνώσης ή ενός εγώ ψυχολογικού σαν να είναι ένα άδειο κουτί σε μία γωνιά του κόσμου.
Πχ για τον Χούσερλ η υπερβατολογική συνείδηση μάς αφήνει τα όντα στον έναν ή στον άλλον τρόπο του Είναι τους, με ένα Είναι ερμηνευμένο , κατάλληλα και κατά περίπτωση , ως συγκροτημένο υπερβατολογικά σε αποβλεπτικές συστοιχίες. 
Ο ίδιος ο Χούσερλ είχε αγανακτήσει από κριτικές τύπου Χάιντεγγερ και έγραφε:
«Στις σχετικές διαμαρτυρίες μου υπάρχει μία απάντηση: ο γέρος έχει πεισμώσει και εξακολουθεί να κινείται με επιμονή πάνω στις γραμμές της σκέψης που εισήγαγε και γίνεται ανεπίδεκτος σε κάθε ανασκευαστική κριτική.»
Πράγματι, αν δε διαβαστεί κάθε πτυχή του έργου του Χούσερλ (κάτι που φυσικά δεν έχω κάνει) λέει ο Π. Θεοδώρου εύκολα μπορεί να κατηγορηθεί για:
καρτεσιανισμό,
απώλεια του κόσμου σε μία φαινομενολογική αναγωγή,
για προσφυγή σε μία στιγμιακή συνείδηση,
για οντολογία της απλής παρεύρεσης,
για αντιμετώπιση του κόσμου ως αθροίσματος πραγμάτων,
για αγνόηση της ιστορικότητας στην εννόηση του Είναι των όντων,
για πλατωνισμό,
για ψυχολογισμό,
για παραστασιοκρατισμό,
για άγνοια της δυνατότητας να θεμελιώνεται στη χρονικότητα το Είναι τόσο των όντων, όσο και της υπερβατολογικής υποκειμενικότητας.
Advertisements
Gallery | This entry was posted in Husserl, Φαινομενολογία, Φιλοσοφία, Χάιντεγγερ. Bookmark the permalink.

14 απαντήσεις στο Χούσερλ και υπερβατολογική φαινομενολογία

  1. Ο/Η eriugena λέει:

    Σωστά ορίζεις το υπερβατολογικό εγώ του Χούσσερλ, ως πάντα σχεσιακό ως πρός τα αποβλεπτικά αντικείμενα, δηλαδή ως μη κενό εσωτερικό που δεν «θέλει» να «γεμίσει».Απλά θα έλεγα πως μπορεί κανείς να ορίσει αυτήν την αποβλεπτικότητα ως ελλειπτική (με την αρνητική έννοια) όσον αφορά την μη εσωτερική της πληρότητα> ως σχεσιακό όν. Η σωματικότητα ως: ο έσχατος όρος της σχεσιακότητας δεν μπορεί δηλ. να καλύψει το «κενό», δεν μπορεί να ακολουθήσει, όπως η σαρκικότητα, την σχεσιακή υποδεκτικότητα της αναφορικής συνείδησης..

    • Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

      Δε λέει κάτι τέτοιο ο Χούσερλ. Η ενάργεια στον Χούσερλ δε χρησιμοποιείται με την έννοια της απόλυτης αναγκαίας αλήθειας, βεβαιότητας. Αντίθετα, ενάργεια σημαίνει αυτοδοσία στη μία ή στην άλλη αποβλεπτική συμπεριφορά. Αναγνωρίζει την ιστορικότητα και άρα απορρίπτει ό,τι ανιστορικό απριόρι. Οι αποβλεπτικές συστοιχίες εγκαθιδρύονται ιστορικά. Εδώ δηλ. βλέπω το κενό που λες.

  2. Ο/Η eriugena λέει:

    Ναι, δεν θεωρώ πως ο Χουσερλ βλέπει την ενάργεια ως πλαίσιο καποιας απόλυτης αναγκαίας αλήθειας…Εννοώ πως ενώ στο επίπεδο της συνειδησιακής αποβλεπτικότητας η σχεσιακότητα «δένει» καλά, στο έσχατο οντολογικό υπόστρωμα όμως, το σώμα, δεν επιτυγχάνεται η δεκτικότητα που φερει καθε μη-κενη σχεσιακότητα. Το κενό που διαπιστώνω δεν είναι στην συνείδηση, αλλά στο σώμα, που είναι πάντα ένα πιο δύσκολο πράγμα. Κατα παράδοξο τρόπο η εσωτερικότητα δεν επιβιώνει στην συνείδηση, αλλά στο σώμα, αν και φυσικά αυτό δεν σημαίνει πως ο Χούσερλ δεν ανοίγει έναν έναν δρόμο(για την «σωματικότητα») που δεν είχε ανοιχτεί ως τότε..

    • Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

      Ναι, ο Χούσερλ μιλά για υπόστρωμα που νομίζω θα μπορούσε να παραλληλιστεί με την μερλωποντιανή σάρκα, ή ίσως με μία έννοια φάσματος

      • Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

        Υπάρχει ένα καταγωγικό συμπλήρωμα που είναι αδιανόητο με βάση τη συνείδηση. Έτσι έχουμε να κάνουμε με μία μη-πληρότητα της παρουσίας/εποπτείας. Η πλήρωση της σκόπευσης με μία εποπτεία δεν είναι απαραίτητη μας λέει ο Ντεριντά για τον Χούσερλ. Η πληρότητα είναι μόνο ενδεχόμενη.

  3. Ο/Η eriugena λέει:

    Μμ ενδιαφέρουσα «αποστασιοποίηση» απο την εποπτεία.Έχει δίκιο ο Ντερ…Μια σχεσιακή οντότητα, ή οντότητες, αλλά μη εποπτική .. Έχω και γω την «αίσθηση» , ότι ο Χούσερλ αποκαθιστά μια πληρότητα των οντοτήτων, ειδικά της «συνείδησης» που επικρέμαται στην κλασική φιλοσοφία ως κενό υποδεχόμενο των αντικειμένων. Νομίζω πως δεν διαφωνούμε τελικά. Απλά την «συνείδηση»-μη συνείδηση (ας πούμε σκέψη) την καταφέρνει καλά, την σωματικοποιεί- με την βαθύτερη έννοια- την ίδια στιγμη που για να το κάνει αυτό «σκεπτοποιεί» (συγνώμμη για τον απαίσιο νεολογισμό) το σώμα. Κάτι ανάλογο κάνει και ο Καντ με τα δίπολα, σε άλλα θέματα!

    • Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

      Ναι, είναι όντως ενδιαφέρον. Έχει και σχέση και με αυτά που ασχολούμαστε εκτός μπλογκ (η αγία τριάδα), καθώς στο βιβλίο η φωνή και το φαινόμενο ο Ντεριντά ως ζητούμενο θέτει το «να εμφανίσουμε το καταγωγικό και μη-εμπειρικό πεδίο του μη-θεμελίου πάνω στο απαραμείωτο κενό του οποίου αποφασίζεται και προβάλλει η ασφάλεια της παρουσίας στη μεταφυσική μορφή της ιδεατότητας»

  4. Ο/Η Oνειρμός λέει:

    Πολύ κατατοπιστικός ο Π.Θεοδώρου, διαβάζω κάτι σχόλιά του για τον Χούσσερλ. Αλήθεια, οι δύο αναγωγές δεν μοιάζουν με διαδοχικές »αναβάσεις», που παραπέμπουν σε μια εγελιανή μετάβαση από την αμεσότητα προς έναν παν-περιεκτικό Λόγο, όπως στον Χέγκελ?

    • Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

      Paul Ricoeur: Hegelian phenomenology is a phenomenology
      of suspicion, while Husserlian phenomenology is a phenomenology of respect. A phenomenology of respect, as I will understand it, is committed to a respect for the given and undertakes only such reflective analysis as is not repugnant to and as is implied in the sense of the given. It does not question the given in order to reveal where it goes wrong or falls short, it questions it in order to decipher what it implies. It does not judge, it seeks to understand.
      A phenomenology of suspicion, as I will understand it, begins with the belief that a form of consciousness may be laboring under a self-deception as to what it really amounts to, as to what precisely is given in it. It does not accept, on trust, the initial report of a form of consciousness as to what is given in it and the mode of that givenness. It needs to go deeper than the surface appearance and claims to discover what is its truth. In this regard Hegelian phenomenology stands as the inspirer of Marx and Freud. All three—Hegel, Marx, and Freud—reject the principle of transparency of consciousness. Hegel, in spite of all his emphasis on temporality, continues to abide by this principle.
      Husserlian phenomenology never parts with the principle that constitution analysis should begin with the constituted sense as the guiding principle. The same distinction may now be formulated differently. In Hegel, there is search for truth, and if the true is the whole, the search is for the whole. In the other case, there is a search for the meaning, for clarification of meaning,the originary experience, for tracing the genesis of higher order meanings to the most fundamental layer of life-worldly experience as their Sinnesfundament.
      A remark may be in order at the end, bearing on the vast difference between Husserl’s transcendental subjectivity and Hegel’s Absolute Spirit. Absolute Spirit is the truth of all our experiences, and is also the totality implicit in them, the totality of all forms of consciousness in their nontemporal necessary connectedness (as shown is Hegel’s logic). Transcendental subjectivity is the entire open-ended life of consciousness, differentiated into an infinite number of centers (or, egos), in all its dimensions, but freed from the sense of mundaneity, and in which all meanings are constituted.

      J . N . M O H A N T Y
      Edmund Husserl’s
      Freiburg Years
      1916–1938
      New Haven

      • Ο/Η Oνειρμός λέει:

        A, το βιβλίο που μου έχεις συστήσει. Πρέπει να του αρχίσω το διάβασμα.

        1) Τί σημαίνει mundaneity?

        2) Υπάρχει δηλαδή μια ομοιότητα των δύο και ένα θεμελιώδες χάσμα. Και τί γίνεται λοιπόν αν ερμηνεύσουμε τον Χέγκελ με βάση την αρχή »the truth is not all»? Αυτό δε γεφυρώνει το χάσμα? Όπως επίσης, πέρα από το »τέλος» της διαδικασίας ανάβασης ή/και αναγωγής, κατά τη διάρκεια της εξέτασης, δεν υπάρχει και στον Χούσσερλ ένα πλησίασμα προς την απώτερη εγκυρότητα της ρεαλιστικής πραγματικότητας, δηλαδή ένα πλησίασμα προς μια πιο περιεκτική αλήθεια (αφού θέτει βαθμιαία »εκτός παιχνιδιού» μια κατώτερη στάση, για να περάσει σε μια ανώτερη (φυσική->ψυχολογική->υπερβατολογική).

      • Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

        Κοσμικότητα.

        Ναι υπάρχει και αυτή η ανάγνωση. προσωπική μου τάση είναι να αποφεύγω το διαχωρισμό σε επιφάνεια-ουσία πάντως και να προτιμώ ένα σκεπτικό ομοιωμάτων

  5. Ο/Η Ονειρμός λέει:

    Επίσης και στον Χέγκελ και στον Χούσσερλ υπάρχει μια κίνηση από τη γνωσιοθεωρία προς την οντολογία.
    Ωραίο με τα ομοιώματα έχει πλεονεκτήματα. Θα το ψάξω.
    Κάτι είχες πει και για ζώνη του Moebius για τη σχέση εσωτερικού-εξωτερικού. Και αυτό ήταν ωραίο.

    • Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

      Βασικά, το είδα στον Σταυρακάκη και σε λακανικούς. Καλό είναι για αρχή, αλλά ως μεταφορά δε φτάνει, θέλει ακριβέστερο λόγο

      • Ο/Η Ονειρμός λέει:

        Kαι ο »πρώιμος» Μπαντιού το έχει χρησιμοποιήσει, για να περιγράψει ακριβώς τη σχέση εσωτερικού-εξωτερικού. Εκεί το είδα εγώ, στο the rational kernel of the hegelian dialectic

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s