Maurice Merleau-Ponty

«Τι άλλο υπάρχει λοιπόν ανάμεσα στο σώμα μου κι εμένα πέρα από τις κανονικότητες της συντυχούς αιτιότητας; ( : κατά τον συντυχισμό ( occasionalisme) του Μαλεμπράνς, εφ’ όσον μόνο ο Θεός είναι ποιητικό αίτιο, τα εγκόσμια επέχουν μόνο θέση συντυχούς αιτίου το ένα προς το άλλο, ιδίως η ψυχή με το σώμα). Υπάρχει μία αυτοσχεσία του σώματός μου που το αναδεικνύει σε vinculum (vinculum substantiae : «δεσμό ουσίας» ονόμαζε ο Λάιμπνιτς την πραγματικότητα του σύνθετου πέρα από τα συστατικά του, ιδίως σχετικά με το σύνθετο ψυχής σώματος) τού εγώ και των πραγμάτων. Άμα το δεξί μου χέρι αγγίζει το αριστερό μου, το νιώθω σαν ένα «ένυλο πράγμα», την ίδια όμως στιγμή, αν θέλω, συμβαίνει ένα πρωτοφανές γεγονός: το αριστερό αρχίζει αίφνης κι αυτό να αισθάνεται το δεξί, γίνεται έμβιο σώμα, αισθάνεται. Το ένυλο πράγμα ζωντανεύει…Άρα θίγομαι θίγων, το σώμα μου επιτελεί ένα είδος ανάκλασης ή αναλογισμού. Μέσα του, διά μέσου του, δεν υπάρχει μόνο η μονόδρομη σχέση του αισθανόμενου προς ό,τι αισθάνεται: η σχέση αντιστρέφεται, το θίγον χέρι γίνεται θιγόμενο, κι είμαι αναγκασμένος να πω ότι η αφή διαχέεται εδώ σε όλο το σώμα, ότι αυτό είναι «αισθανόμενο πράγμα», «υποκείμενο-αντικείμενο»

Σημεία, μτφ Φαράκλας,  σελ. 270-271,   Βιβλιοπωλείον της  «ΕΣΤΙΑΣ», Αθήνα, 2005

Advertisements
Gallery | This entry was posted in Husserl, Φιλοσοφία, Merleau-Ponty and tagged , . Bookmark the permalink.

14 Responses to Maurice Merleau-Ponty

  1. Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

    Μην ξεχνούμε την εγελιανή φαινομενολογία όπου αναγνωρίζω τον άλλον μόνο αν με αναγνωρίσει αυτός. Λέει παρακάτω ο Μερλωποντύ πως αυτός που θέτει τον άλλον άνθρωπο είναι είναι αντιλαμβανόμενο υποκείμενο, το σώμα του άλλου είναι ένα αντιληφθέν πράγμα, ο ίδιος ο άλλος τίθεται ως αντιλαμβανόμενος.
    Όλα είναι θέμα συν-αντίληψης.

  2. Ο/Η alex λέει:

    Πολυσήμαντο και πυκνό βιβλίο, απαιτεί πολλές αναγνώσεις. Από ποιό ακριβώς κείμενο αντιγράφεις; Το ξεπέρασμα της κλασσικής ορθολογικής αντίθεσης υποκείμενο-αντικείμενο αποτελεί σημαντική συνεισφορά του Μερλώ-Ποντύ στη δυτική σκέψη…

    • Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

      Από το «ο φιλόσοφος και η σκιά του».
      Το πέρασα εδώ με αφορμή ο διάσημο παράδειγμα που χρησιμοποιεί ο Χούσερλ με το αριστερό και δεξί χέρι.
      Πράγματι, ένα θέμα είναι το πέραν της διάκρισης αντικειμένου – υποκειμένου. Παράλληλα, όμως βλέπω και την αντικειμενική ύπαρξη του άλλου ανεξάρτητα από μένα. Δηλ. υπάρχει το πράγμα αλλά και δεν αρκείται στη σχεσιακή του αναγνώριση όντας παράλληλα και πέραν αυτής. Αυτό το κάτι δεν είναι κάτι αμετάβλητο με σταθερές ιδιότητες αλλά τόπος δυνατοτήτων για σχεσιακές συναλλαγές.

      • Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

        Για τον Μάντισον η σκέψη του Μερλω-Ποντύ είναι πιο προχωρημένη από του Ντερριντά και μάλιστα θα μπορούσε να του διδάξει κάποια πράγματα. Το επισημαίνει το επίμετρο του βιβλίου.

      • Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

        Να πω πως θυμίζει για αυτό και το έβαλα κοντά στην ΟΟΟ, object oriented ontology, που βλέπει το αντικείμενο ως withdrawal. Για πχ έναν άνθρωπο τον γνωρίζεις μέσα από τις επαφές μαζί του αλλά αυτές οι επαφές που έχουν γνωσιακά αποτελέσματα, καθορίζονται και από τον ίδιο άλλον άνθρωπο ως ανεξάρτητο αντικείμενο της αντίληψής μας. Επίσης, ο ίδιος ο άνθρωπος δεν εξαντλείται στον τρόπο που τον γνωρίζουμε μόνο. Είναι τόπος δυνατοτήτων για εγκαθίδρυση σχέσεων ή κανονιστικοτήτων.

  3. Ο/Η eriugena λέει:

    Ο Ποντύ είναι μάλλον ο μεγαλύτερος (μακράν) φιλόσοφος,μετά τον Χούσσερλ, πολύ ανώτερος του Χαιντεγκερ και λοιπών..Έχει μεγάλη αξία να δούμε τις σχέσεις του με τον Πλωτίνο (εκεί εγώ, επιμένω) παρά την ριζική διαφορά τους όσον αφορά την ιεραρχία των «αισθήσεων. Έχω κατα νού ένα συγκεκριμένο απόσπασμα απο τις «εννεάδες» που το δείχνει αυτό και αφορά το τί είναι μέσα στο άλλο, το σώμα στην ψυχή ή το αντίστροφο, και άνετα μπορεί να πλεχθεί με την «απτική-αυτοσχσεσιακή» ιδιο-σωματικότητα του Ποντύ. Νομίζω όμως πως η ριζική «σωματικότητα» του Ποντύ δεν μπορεί να κατανοηθεί τελικά χωρίς την έντονη αμφισβήτηση της σωματικότητας της ιδιο-σωματικότητας, «αυτοσχεσίας»…

    • Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

      Νομίζω όμως πως η ριζική “σωματικότητα” του Ποντύ δεν μπορεί να κατανοηθεί τελικά χωρίς την έντονη αμφισβήτηση της σωματικότητας της ιδιο-σωματικότητας, “αυτοσχεσίας”…
      —————————————————————
      Μπορείς σε παρακαλώ να το αναλύσεις αυτό για να δω αν έχω απάντηση;
      Πολύ ενδιαφέρον ο συσχετισμός με νεοπλατωνικούς, δεν το χα σκεφτεί για τον Μερλωποντύ…

  4. Ο/Η eriugena λέει:

    Ακριβώς η πλοκή του Ποντύ με τους νεοπλατωνικούς μας οδηγεί στην κατανόηση της φαινομενολογικής ιδιο-σωματικότητας ως καθαρής και ξάστερης πλωτινικής( προσεξε όχι Πλατωνικής) «ψυχής»….δεν μπορώ να μην αυτο-διαφημιστώ εδώ, και πρέπει να σου στείλω ένα δοκιμιάκι για τον Πλωτίνο που έχω ως ψώνιο εκδόσει μόνος μου..

  5. Ο/Η Oneirmos λέει:

    »Άρα θίγομαι θίγων, το σώμα μου επιτελεί ένα είδος ανάκλασης ή αναλογισμού».

    Ανάκλαση ή αναλογισμός, με την έννοια του Χέγκελ (Reflexion)?

    Nα σε ρωτήσω, ποιό είναι το πλέον αντιπροσωπευτικό βιβλίο του Ποντύ (ή συλλογή κειμένων) για το σώμα, στα ελληνικά αλλά και στα αγγλικά?

  6. Ο/Η Oνειρμός λέει:

    Δεν θυμίζει λίγο αυτό το »θίγομαι θίγων» και η »αυτοανάκλαση» την έννοια της ανατροφοδότησης (feedback) των συστημάτων? Το output του συστήματος γίνεται αυτομάτως input και αυτό οδηγεί σε μια μηχανική σχεδόν αυτορύθμιση. Για παράδειγμα, κόβω ξύλα και σε κάθε τσεκουριά η δράση μου γίνεται πληροφορία αναπροσαρμογής της σχέσης συστήματος-περιβάλλοντος. Εδώ το Σύστημα είναι ακριβώς η σχέση συστήματος-περιβάλλοντος, σύστημα=άνθρωπος/ξύλα, δηλαδή με κλασικούς όρους »υποκείμενο-αντικείμενο». Το feedback δεν είναι »εσωτερική» δράση του υποκειμένου αλλά αναβλύζει από τη διαδικασία μιας »συμμετοχικής διαλεκτικής» και πάνω στην οριακή διαφορά των »πόλων».

    • Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

      Θυμίζει πώς δε θυμίζει

      • Ο/Η Oνειρμός λέει:

        Το πέρασμα στα συστήματα έχει τα αρνητικά του, αλλά ένα θετικό είναι ότι ενώ δεν μπορείς να δεις την κοινωνία σαν »Υποκείμενο», μπορείς να την σκεφτείς σαν σύστημα. Με ό,τι και αν σημαίνει αυτό για όλες τις κατηγορίες που έχουν αναλυθεί στο μικροεπίπεδο του Εγώ. Ο Ντελέζ όπως έχουμε πει, αλλά και οι λακανικοί, βασίζονται σε μα ομολογία μίκρο-μάκρο, αφού οι έννοιές τους χρησιμοποιούνται για την ανάλυση τόσο του Εγώ και »υποκειμένου» όσο και για ολόκληρες κοινωνίες (πχ εθνοφυλετική »θεμελιώδης φαντασίωση», πράξη ως διέλευση της φαντασίωσης και επαναστατική πράξη, κλπ).
        Δηλαδή το ερμηνευτικό »μοντέλο» μπορεί να είναι, σε κάποιες γενικές αρχές, κοινό, για την μελέτη κάθε ενότητας με ορισμένα χαρακτηριστικά. Το αν, πως, και το ποιά είναι αυτά, άλλο θέμα. Προς το παρόν υπάρχει η θεώρηση των πάντων σαν συστήματα ή »αντικείμενα-συστήματα» ή »μηχανές», από τη φλόγα και το Εγώ μέχρι το νομικό σύστημα και ίσως την κοινωνία.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s