Οικονομική Δημοκρατία

Υπάρχει μία αντίφαση στις σημερινές εργασιακές σχέσεις. Ο εργάτης νοικιάζεται σαν αντικείμενο για να παράγει και το προϊόν ανήκει σε αυτόν που ανήκουν τα μέσα παραγωγής. Αν ο εργάτης διαπράξει σφάλμα τότε διαπιστώνεται ότι έχει ευθύνη προκειμένου να τιμωρηθεί. Είναι σα να νοικιάζει κάποιος ένα φορτηγάκι με τον οδηγό του και διαπράττοντας μία ληστεία, ο οδηγός να ισχυρίζεται στο δικαστήριο ότι ήταν νοικιασμένος και κατά συνέπεια δε φέρει προσωπική ευθύνη για τη ληστεία.

Ακριβώς, αν διαπιστωθεί αυτή η αντίφαση, τότε γίνεται κατανοητό ότι ο κάτοχος των μέσων παραγωγής δε δικαιούται να κατέχει το παραγόμενο προϊόν του εργαζομένου γιατί η ευθύνη είναι του εργαζομένου. Μέσα σε μία εταιρεία το συμβόλαιο καθορίζει ποιος είναι η εταιρεία. Δεν υπάρχει ο ιδιώτης κάτοχος της εταιρείας αλλά υπάρχει το συμβόλαιο. Μπορεί να υπάρχει ο ιδιοκτήτης των μέσων παραγωγής αλλά το να είναι κανείς η εταιρεία είναι ένας ρόλος συμβολαίου, αλλά όχι δικαίωμα ιδιοκτησίας. Έτσι, το κεφάλαιο δε σημαίνει τα μέσα παραγωγής συν το ρόλο που αναλαμβάνει κανείς του να είναι η εταιρεία. Κάτι τέτοιο αναπαράγει την κυρίαρχη ιδεολογία(βλ. και https://rakis1.wordpress.com/2011/11/21/marxian-value-theory/#comment-346). Η σύγκρουση είναι στο ποιος θα έχει αυτό το ρόλο. Σε συνδυασμό με την 1η παράγραφο, αντί το κεφάλαιο να νοικιάζει τους εργάτες νομιμοποιείται ο εργάτης να νοικιάζει το κεφάλαιο για να παράγει κάτι για το οποίο είναι de facto υπεύθυνος. Το κεφάλαιο δεν παράγει τίποτα. Ο εργάτης παράγει και είναι de facto υπεύθυνος για αυτό. Η ευθύνη αυτή τον νομιμοποιεί να συμμετέχει σε μία εταιρεία ως ισότιμο de facto συμμετέχοντα συν-παραγωγό. Η έμφαση στην ευθύνη εκβάλλει στη ιδέα μιας δημοκρατικής εταιρείας όπου οι εργάτες συνεργάζονται και συγκυβερνούν.

Advertisements
Gallery | This entry was posted in Μαρξ, Πολιτική Φιλοσοφία, Φιλοσοφία. Bookmark the permalink.

26 Responses to Οικονομική Δημοκρατία

  1. Παράθεμα: Οικονομική Δημοκρατία « Ώρα Κοινής Ανησυχίας

  2. Παράθεμα: Οικονομική Δημοκρατία « Ώρα Κοινής Ανησυχίας

  3. Ο/Η selana019 λέει:

    Ευχαριστώ πολύ,έβαλα την προσθήκη είναι πολύ χρήσιμη και πολύ ενδιαφέρον το άρθρο σας.
    Δεν γνωρίζω αν θα συνυπάρξουν ποτέ εργαζόμενοι και εργοδότες,,, είθε.
    Αυτό όμως που κυριολεκτικά διαλύει την σκέψη μου είναι »ο Άνθρωπος-Εργαλείο»και η μοιρολατρική αποδοχή του από όλους μας…για την ώρα!!!

    • Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

      Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει. Πάντως το σκεπτικό σε αυτό το ποστ είναι να καταδείξει τον κυρίαρχο ιδεολογικό χαρακτήρα της έννοιας της ιδιοκτησίας,όπως και σωστά επισημαίνετε, που χαρακτηρίζει ίσως και το σύνολο των αριστερών.
      Στο επανιδείν

  4. Ο/Η selana019 λέει:

    »Πάντως το σκεπτικό σε αυτό το ποστ είναι να καταδείξει τον κυρίαρχο ιδεολογικό χαρακτήρα της έννοιας της ιδιοκτησίας που χαρακτηρίζει ίσως και το σύνολο των αριστερών.»
    Δυστυχώς…συμφωνώ απολύτως με την τελευταία παράγραφο του σχολίου σας.
    Στο επανιδείν

  5. Ο/Η Ονειρμός λέει:

    Πολύ ενδιαφέρον το ζήτημα που πιάνεις.

    Η ευθύνη είναι του εργαζομένου γιατί ένα σφάλμα κατά την υλοποίηση του στόχου που τίθεται από τον εργοδότη, εμπίπτει στην δική του σφαίρα αρμοδιότητας (υλοποίηση). Όμως, ένα σφάλμα που εμπίπτει στην σφαίρα της στοχοθεσίας της παραγωγής το πιστώνεται ο manager ή ο κεφαλαιοκράτης (χωρίς ενδιάμεσο), και κανένας δεν θα κατηγορήσει τον εργαζόμενο για το ότι ο σκοπός της παραγωγής δεν ήταν ρεαλιστικός κλπ, αφού ο σκοπός δεν ήταν αρμοδιότητά του. Έτσι την ευθύνη, ακόμα και για το αστικό σκεπτικό, την έχει ως προς αυτό ο κεφαλαιοκράτης γιατί δεν είχε »επιχειρηματικό ένστικτο», δεν υπολόγισε καλά τις διάφορες παραμέτρους, »έκανε ανοίγματα» και »έπεσε έξω». Επίσης την ευθύνη για την »κακή» οργάνωση των συστατικών στοιχείων της παραγωγής (εμπράγματοι και έμψυχοι όροι), την φέρει ο οργανωτής της παραγωγής, που για την κλασική παράδοση είναι συνήθως ο ίδιος που θέτει τους σκοπούς της παραγωγής.

    Θέλω λοιπόν να πω ότι δεν νομίζω πως αποδεικνύεται με τον συλλογισμό αυτό κάτι. Δηλαδή για εμάς αποδεικνύεται, αλλά η κυρίαρχη προπαγάνδα τονίζει πως ο κεφαλαιοκράτης αποτελεί κομμάτι της παραγωγής και μάλιστα τον πλέον »στρατηγικό-οργανωτικό», με την κυριολεκτική έννοια. Την ευθύνη για το τελικό συνολικό αποτέλεσμα την έχουν και οι δύο, άλλο το πώς επιμερίζονται τα βάρη.

    Βέβαια και στο εμπράγματο δίκαιο με την έννοια της »ειδοποιίας», όταν η δημιουργική εργασία του εργαζομένου από τις πρώτες ύλες παράγει ένα προιόν, θα έπρεπε βάσει των γενικών κανόνων της ειδοποιίας το τελικό προιόν να το ιδιοποιείται όχι ο ιδιοκτήτης των πρώτων υλών αλλά ο ίδιος ο εργαζόμενος, αν η αξία της δημιουργικής του εργασίας υπερβαίνει την αξία των πρώτων υλών (αυτό κρίνεται πρώτον με βάση την τιμή του τελικού προιόντος σε σύγκριση με το άθροισμα των τιμών των πρώτων υλών, και δεύτερον φυσικά όχι με την μαρξική έννοια της αξίας).

    Πράγματι η έννοια της ιδιοκτησίας χρειάζεται διύλιση και διακλαδίζεται σε κυριότητα, νομή, κατοχή, επικαρπία κλπ. Ουσιαστικά εμείς θέλουμε ο φυσικός κάτοχος των μέσων παραγωγής κατά την παραγωγική εργασία, να γίνει και ο απόλυτος κύριός τους. Να σημειώσω ότι η διαφορά νομής και κατοχής βρίσκεται μόνο στο animus, την ψυχική διάθεση του υποκειμένου απέναντι στο πράγμα το οποίο κατέχει με φυσικό (σωματικό) τρόπο. Αυτό μας προιδεάζει και για μια ψυχοσωματικό έννοια της ιδιοποίησης ως υλικής και διανοητικής ιδιοποίησης ταυτόχρονα.

    • Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

      Γεια σου φίλε Ονειρμέ.
      Χαίρομαι που σχολίασες. Βέβαια κάπου χάνω αν έχεις κάτι το επικριτικό στο σκεπτικό του ποστ. Αυτό που επιδίωκα να τονίσω είναι ότι, όπως φαίνεται και από το σχόλιό σου, η κυρίαρχη οικονομική θεωρία δε διακρίνει, προφανώς επειδή δε θέλει, ανάμεσα σε jus utendi και jus fruendi, έτσι ώστε ο εργαζόμενος να νοικιάζεται όπως και μία μηχανή.

    • Ο/Η Brankaleon λέει:

      ΠΟΙΑ ΕΥΘΥΝΗ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙ Ο ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ, ΟΤΑΝ ΑΥΤΟΣ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΛΟΓΟ ΣΤΗΝ ΘΕΣΠΙΣΗ ΤΟΥΣ;
      ΜΟΝΟΝ ΟΤΑΝ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΙΝΑΙ ΕΝΤΑΓΜΕΝΗ ΣΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΕΝΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ, ΑΡΑ ΣΥΜΜΕΤΕΧΕΙ ΚΑΙ Ο ΠΑΣ ΕΝΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ, ΤΟΤΕ ΚΑΙ ΜΟΝΟΝ ΤΟΤΕ, ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΣΥΖΗΤΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΣΤΟΧΩΝ.
      ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΑΡΝΗΣΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΙΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΣΟ ΤΟΥ ΚΕΡΔΟΥΣ, ΣΤΗΝ ΘΕΣΠΙΣΗ ΤΟΥ.
      ΣΤΗΝ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η «ΑΤΟΜΙΚΟΤΗΤΑ» ΚΑΙ Η «ΜΟΡΙΑΚΟΤΗΤΑ» ΕΙΝΑΙ ΑΛΛΗΛΕΝΔΕΤΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΑΝ ΤΙΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΣ.

      • Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

        @Brankaleon,
        «ΠΟΙΑ ΕΥΘΥΝΗ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙ Ο ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ, ΟΤΑΝ ΑΥΤΟΣ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΛΟΓΟ ΣΤΗΝ ΘΕΣΠΙΣΗ ΤΟΥΣ;»
        Αυτό το θέμα παρουσιάζω προκειμένου να γίνει κατανοητό τι είναι λάθος σε αυτό που συμβαίνει τώρα. Στο κείμενο μιλώ για την ανάγκη ανεξαρτητοποίησης της συμβολαιακής πράξης, πράγμα που αποδεσμεύει το παραγόμενο προϊόν από την ιδιοποίηση του κεφαλαιοκράτη. Αυτός που έχει δικαιώματα στο παραγόμενο προϊόν είναι αυτός που ορίζει το συμβόλαιο να είναι η φίρμα. Κομμάτι αυτού μπορεί να είναι αυτός που παρέχει το κεφάλαιο, αλλά δεν έχει κάτι προνομιούχο. Επομένως, μπορεί να συμμετέχει στην παραγωγή μπορεί και όχι. Είναι σαν κάποιος να νοικιάζει μία αγελάδα και να γίνεται μία συμφωνία για τη συμμετοχή του κατόχου του μέσου παραγωγής στην παραγωγική διαδικασία. Αλλά αυτό θα γίνει από δύο ισότιμα μέλη και κανείς δε θα νοικιάσει τον άλλον.

        Ο κύριος Κεφάλαιο και η μαντάμ Γη έχουν κάνει μεγάλη ζημιά στη σκέψη
        Και αυτό το λέω γιατί πρόκειται για το λάθος της προσωποποίησης (fallacy of personalization). Έτσι όμως δε γίνεται διάκριση ανάμεσα στις υπεύθυνες πράξεις των ανθρώπων και στην απλή αποτελεσματική χρηστική λειτουργία των πραγμάτων. Οι μη-ανθρώπινοι παράγοντες δεν εργάζονται καθόλου και κατά συνέπεια ούτε και παράγουν.
        Η γη ή το κεφάλαιο είναι «παραγωγικά» με την έννοια ότι είναι αιτιωδώς αποτελεσματικά στην παραγωγή. Δηλ. απλώς χρησιμοποιούνται στην παραγωγή. Δεν είναι όμως υπεύθυνα για την παραγωγή. Μόνο η ανθρώπινη εργασία είναι. Επομένως οι χρήστες των μέσων είναι οι υπεύθυνοι για τη χρήση και τα αποτελέσματα της εργασίας.
        «ΜΟΝΟΝ ΟΤΑΝ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΙΝΑΙ ΕΝΤΑΓΜΕΝΗ ΣΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΕΝΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ, ΑΡΑ ΣΥΜΜΕΤΕΧΕΙ ΚΑΙ Ο ΠΑΣ ΕΝΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ, ΤΟΤΕ ΚΑΙ ΜΟΝΟΝ ΤΟΤΕ, ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΣΥΖΗΤΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΣΤΟΧΩΝ.
        ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΑΡΝΗΣΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΙΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΣΟ ΤΟΥ ΚΕΡΔΟΥΣ, ΣΤΗΝ ΘΕΣΠΙΣΗ ΤΟΥ.
        ΣΤΗΝ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η “ΑΤΟΜΙΚΟΤΗΤΑ” ΚΑΙ Η “ΜΟΡΙΑΚΟΤΗΤΑ” ΕΙΝΑΙ ΑΛΛΗΛΕΝΔΕΤΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΑΝ ΤΙΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΣ.»
        Για τα λοιπά θέματα που λες ήδη εξήγησα στον Tetragonos που έχει παρόμοιο με σένα προβληματισμό ότι η παρέμβαση αυτή δε λύνει όλα τα κοινωνικά προβλήματα και ότι απαιτείται όπως λες και θεσμικά να γίνουν αλλαγές αλλά εγω θα έλεγα ότι οι θεσμοί πρέπει να τηρούνται και από μυαλά που θέλουν να τους σέβονται. Σκέψου τι μπορεί να πετύχει τώρα μία θεσμική αλλαγή στους πολίτες, ιδίως στους Έλληνες, που δεν έχουν κάποια έστω αίσθηση αλληλεγγύης. Μπορεί μονομιάς να ισχύσει μία καθολική άρνηση ατομικού δικαιώματος στην ιδιοποίηση του κέρδους; Για αυτό εδώ και τώρα, πιάνω θεωρητικά το κομμάτι της εκμετάλλευσης των ανθρώπων που νοικιάζονται για να τους εκμεταλλευτεί ο κάτοχος των μέσων παραγωγής, με το επιχείρημα ότι ο άνθρωπος ως υπεύθυνο ον δικαιούται να καρπώνεται τα αποτελέσματα της παραγωγής του. Ο εργαζόμενος δεν είναι μηχανή. Αλλά οι καπιταλιστικές σχέσεις έτσι τον αντιμετωπίζουν. Χωρίς να συνειδητοποιήσουμε αυτό το κομβικό σημείο, η πρότασή σου που στρέφεται σε όλο το κοινωνικό σύνολο θα παραβλέπει την ουσία της εκμετάλλευσης και θα στηρίζεται στην καλή θέληση των κατόχων των μέσων παραγωγής να νοιαστούν για το κοινωνικό σύνολο.

  6. Ο/Η Δημήτρης. λέει:

    Ένα καλό λόγο πέρασα να πω.
    Πολύ ουσιώδης κυριολεκτικά και νηφάλια η ανάρτηση.
    Έξυπνες παρατηρήσεις, »χειρουργικές».
    Συγχαρητήρια από τη πλευρά μου.

    Δημήτρης.

    Υ.γ: Χιουμοριστικό ερώτημα.
    πόσο χρονικό διάστημα υπολογίζεις μέχρι να σε αντιπαθήσουν επειδή αναφέρεσαι σε κοινό κυρίαρχο ιδεολογικό χαρακτήρα καλών και κακών; -έστω και εάν το έχεις εξαιρετικά προσδιορισμένο.

  7. Ο/Η Ονειρμός λέει:

    Το σχόλιο μου ήταν σκόπιμα ασαφές ως προς το συνολικό πρόσημό του. »Ο εργάτης παράγει και είναι de facto υπεύθυνος για αυτό. Η ευθύνη αυτή τον νομιμοποιεί να συμμετέχει σε μία εταιρεία ως ισότιμο de facto συμμετέχοντα συν-παραγωγό. Η έμφαση στην ευθύνη εκβάλλει στη ιδέα μιας δημοκρατικής εταιρείας όπου οι εργάτες συνεργάζονται και συγκυβερνούν». Από το παραπάνω απόσπασμα καταλαβαίνω ότι και ο εργοδότης που σκοποθετεί την παραγωγή είναι και αυτός συν-παραγωγός και συν-υπεύθυνος, μαζί με τον εργάτη που παράγει και είναι και αυτός συν-παραγωγός και συν-υπεύθυνος, επομένως θέλουμε μια νομιμοποίηση αμφότερων ως κυρίων της παραγωγής άρα και άρση του διαχωρισμού της ομάδας που σκοποθετεί και της ομάδας που υλοποιεί, με το ισχυρό επιχείρημα ότι είναι και οι δυο ομάδες υπεύθυνες για το τελικό προιόν. Με τις παραπάνω διαπιστώσεις συμφωνώ, και αν καταλαβαίνω καλά, υπάρχει μια τομή με την μαρξιανή άποψη, εφόσον και ο εργοδότης ή αλλιώς η πλευρά του »κεφαλαίου» θεωρείται ότι εκτελεί παραγωγική εργασία, την σκοποθεσία. Τείνω πλέον να συμφωνώ με αυτό, πράγμα που σημαίνει έναν μεγάλο επανα-προσδιορισμό της έννοιας των τάξεων, της αξίας κ.ο.κ.

  8. Ο/Η Ονειρμός λέει:

    Όταν λέω η »μεριά του κεφαλαίου», εννοώ τον κεφαλαιοκράτη η αλλιώς το κυβερνητικό-οργανωτικό σκέλος της σχέσης, και όχι το »κεφάλαιο» ως άθροισμα μέσων παραγωγής και άλλων εμπράγματων όρων (πρώτες ύλες κλπ). Υπ’αυτή την έννοια και με βάση και το παραπάνω comment μου, αναρωτιέμαι τελικά αν το κεφάλαιο παράγει ή δεν παράγει, και αν ο εργάτης παράγει τα πάντα (η εργασία ως καθαρή κατάφαση και παραγωγός του πλούτου). Αν μπορείς διευκρίνισε λίγο αυτό το σημείο.

    • Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

      H έμφαση στο συμβόλαιο δείχνει ότι χωρίς αυτά ένας το πολύ – πολύ απλώς κατέχει ένα κτίριο. Το νομικό σύστημα και τα συμβόλαια που προκύπτουν από αυτό καθορίζουν τις σχέσεις ιδιοκτησίας, ενοικιασμού, εκμετάλλευσης κτλ. Αυτή η σκέψη διαχωρισμού και κατοχής μάς αποδεσμεύει από το να ορίζουμε το κεφάλαιο ως κατοχή μέσων παραγωγής(μ.π.) συν το συμβόλαιο που ορίζει ποιος είναι η εταιρεία. Τώρα, μόνο η συμβολαιακή σχέση, αν δούμε μόνο αυτή, τότε αυτή είναι που ορίζει ποιος θα νοικιάζει ποιον, (που αυτό που είναι κυρίαρχο σήμερα είναι ο κάτοχος των μ.π.νοικιάζει τους εργάτες). Η μάχη έγκειται στο η Εργασία, οι εργάτες να νοικιάζουν το Κεφάλαιο και όχι αντίστροφα.
      Αυτό εδράζεται στη ευθύνη της παραγωγής που δεν αφορά ένα μηχάνημα αλλά ένα αυτόνομο άτομο. Η ευθύνη δεν είναι μεταβιβάσιμη. Παραδόξως(σκοπίμως δηλ.), στις κυρίαρχες σχέσεις εκμετάλλευσης η ευθύνη θεωρείται μεταβιβάσιμη ώστε να αφορά αποκλειστικά τον κάτοχο μ.π. έτσι ώστε να οικειοποιείται και το παραγόμενο προϊόν. Δηλ. :
      Σήμερα, τα μ.π., τα παραγόμενα προϊόντα, το κεφάλαιο, η εργασία του εργαζόμενου γίνονται ιδιοκτησία αυτού που ορίζει το συμβόλαιο να είναι η εταιρεία.
      Τι υπενθυμίζει η «μαγική» λέξη «Ευθύνη»: ότι ο εργαζόμενος πρωτίστως είναι αυτός που δικαιούται να επιλέγει να νοικιάσει το κεφάλαιο, να του ανήκει το παραγόμενο προϊόν και να πωλείται στο Κεφάλαιο, σύμφωνα με το jus fruendi δηλ. νομιμοποιούμαι να καρπώνομαι το αποτέλεσμα της εργασίας μου.
      Αν δηλ. σήμερα το αφεντικό είναι το μυαλό και ο εργαζόμενος το χέρι που υπακούει στις εντολές, στις αλλαγές που επισημαίνουμε δεν υπάρχει ποια τέτοια ιεραρχία εξουσία, αλλά ισότιμα όλοι συνεργάζονται από κοινού και αν μιλούμε για αφεντικό/μάνατζερ δε θα είναι τίποτα άλλο παρά ο αντιπρόσωπος του συνόλου των μελών της επιχείρησης που θα ακολουθεί τις αποφάσεις που θα παίρνονται συλλογικά.

  9. Ο/Η Ονειρμός λέει:

    Κατανοητή η επιχειρηματολογία.
    Απλά μην ξεχνούμε μέσα στην θέσμιση, τον νομικό τίτλο ιδιοκτησίας και το συμβόλαιο, και εκείνη την »υλική» διάσταση του να »κατέχει κανείς απλώς» ένα μ.π. Και οι δύο πλευρές, υλικό και συμβολικό, ορίζουν την σχέση εκμετάλλευσης. Η αυτονόμηση το συμβολαίου ως τέτοιου αρκεί? Το »φόντο» της σύναψης του συμβολαίου είναι κάποια θεσμικά κατοχυρωμένη αλλά και εμπράγματη κατοχή που θέτει τον ένα συμβαλλόμενο σε θέση ισχύος.

    • Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

      Ναι ίσως το είπα κάπως χοντροκομμένα. Από την άλλη, αυτό δεν επηρεάζει το σκεπτικό. Έχουμε μία αρχή καταλογισμού η οποία εκχωρεί τη νομική ευθύνη στη de facto ευθύνη. Έχουμε δηλ. να κάνουμε με το «δικαίωμα της εργασίας στο σύνολο προϊόν». Η Εργασία θα είναι η Εταιρεία, επομένως, η θέση ισχύος θα αφορά τον εργαζόμενο. Εξάλλου, δεν είπα ότι αρκεί να προσλάβουμε δικηγόρους για να κάνουμε τη δουλειά. Έχουμε μία μάχη εναντίον μιας ιδεολογικής θέσης που λέει ότι το προϊόν είναι κομμάτι του κατόχου των μέσων παραγωγής. Το προϊόν δεν είναι κομμάτι του κεφαλαίου. Έχω την εντύπωση ότι μαρξιστές και καπιταλιστές συμφωνούν με αυτόν το μύθο.

  10. Ο/Η Ονειρμός λέει:

    Δίκιο έχεις.

    Το προιόν είναι προιόν της παραγωγής. Η παραγωγή διενεργείται και από αυτόν που σκοποθετεί/οργανώνει και από αυτόν που υλοποιεί τον σχεδιασμό. Εμείς θέλουμε μία ομάδα ανθρώπων να κάνει και τα δύο στην συνολική κοινωνική παραγωγή. Ένας μαρξιστής θα έλεγε ότι η διανομή των όρων (μέσων) της παραγωγής καθορίζει και την διανομή των αποτελεσμάτων της. Βέβαια όρος και »μέσο παραγωγής» είναι και ο άμεσος παραγωγός. Μόνο που στη μαρξική διατύπωση στα Grundrisse η διανομή των μέσων παραγωγής εννοεί τους εμπράγματους όρους, δηλαδή τα μέσα παραγωγής με την κλασική έννοια, την ιδιοκτησία τους. Γενικά το θέμα έχει ψωμί.

    Και γενικά το θέμα της συμμετοχής ή όχι του κεφαλαίου στην παραγωγική διαδικασία είναι το σημαντικότερο. Αν το κεφάλαιο δηλαδή θέτοντας τον σκοπό της παραγωγής και οργανώνοντάς την εκτελεί παραγωγική εργασία ή όχι.

  11. Ο/Η Τετράγωνος λέει:

    Φίλε ράκις
    Ποιος ο λόγος να είμαι στο κέντρο των αποφάσεων και να μην έχω την παιδεία να πάρω τις σωστές αποφάσεις για το κοινωνικό σύνολο;

    Αυτό που προτείνεις δεν αλλάζει το πρόβλημα.
    Αν ο εργάτης αναλάβει την διοίκηση της εταιρείας δεν λύνεται το πρόβλημα.
    Το πολύ πολύ θα πιέζει για κέρδη τα οποία θα καρπώνεται όλη η ομάδα και εν τέλει η εταιρεία θα πέσει έξω.
    Δες την χώρα μας και φαντάσου την ως μια εταιρεία.

    Ο λαός λοιπόν εκεί που έχει λόγο τα σκάτωσε.
    Η εταιρεία (χώρα) σήμερα χρεοκόπησε καθώς οι εργάτες της (πολίτες) κοίταγαν το κέρδος τους και όχι την βιωσιμότητα της εταιρείας.
    Την χρέωσαν μέχρι εκεί που δεν παίρνει.

    Ένας άλλος παράγοντας που δεν λαμβάνεται υπόψη στο κείμενο είναι πως κάποιος ( ο λαός – εργάτης) δεν ενδιαφέρεται να λαμβάνει αποφάσεις, δεν τον ενδιαφέρει να διοικεί , φοβάται (είναι ευθυνόφοβος) , τον κουράζει, δεν ξέρει τι πρέπει να κάνει , όπως θες πάρτο.
    Εν τέλει είναι αδιάφορος και ο λόγος που είναι αδιάφορος δεν είναι η στωικότητα αλλά η απαιδευσιά του.

    Δες σήμερα που του είπαν να πάρει απόφαση για την εταιρεία του (χώρα) ούτε δημοψήφισμα ήθελε και ούτε εκλογές θέλει να κάνει σήμερα.

    Το να επιβάλεις με νόμους κάτι χωρίς να το ενστερνίζεται το σύνολο τότε αποτυγχάνεις.

    Το στοιχείο εκείνο που θα φέρει την ανατροπή και θα κάνει τα πράγματα καλύτερα είναι η παιδεία.

    Το έγκλημα της αριστεράς και στην χώρα μας αλλά και στην υπόλοιπη Ευρώπη είναι πως φρόντισε να παιδεύσει κοινωνικά τους πολίτες.

    Δεν τους έδειξε πως το κοινωνικό (γενικό) καλό είναι προς το συμφέρον όλων και πως το μονόπλευρο προσωπικό συμφέρον κάποια στιγμή γυρνά μπούμερανγκ.

    Ο πολίτης σε μια πολιτεία δημιουργείται , εκπαιδεύεται , δεν γεννιέται κανείς σε μια κοινωνία γνωρίζοντας εκ των προτέρων τον ρόλο του.

    Η εκπαίδευση του πολίτη με σαφείς προσανατολισμούς το τι είναι καλό και τι κακό για το σύνολο και εφόσον έχει ενστερνιστεί πως το καλό του συνόλου είναι πάνω από το προσωπικό συμφέρον καθώς μέσα από το συμφέρον του συνόλου καρπώνεται και ο καθένας προσωπικά, θα φέρει την ανατροπή.

    Σκέψου το απλό.
    Αν κανένας δεν πήγαινε να εργαστεί σε μια βιομηχανία τσιγάρων, καθώς κατανοεί πως το τσιγάρο στο σύνολο επιφέρει κακό. Είτε με τις ασθένειες που προκαλεί είτε με τους θανάτους. Σε κόστος μόνο να το πάρεις ( σε οικονομικούς όρους) μια κοινωνία χάνει πέρα από τους πολίτες της ( που με κόπο έχει εκπαιδεύσει και τους πρόσφερε αγαθά και όταν έρχεται η ώρα να επιστρέψουν στην πολιτεία πεθαίνουν) χρήματα για εξετάσεις , γιατρούς, νοσήλια , πολλά περισσότερα από όσα κερδίζει από τον φόρο των τσιγάρων.

    Αν λοιπόν κανείς δεν εργαζόταν σε καπνοβιομηχανία ασχέτως αν το επιτρέπει ο νόμος, επίσης κανένας δεν έκανε εισαγωγή τσιγάρων , ούτε οι περιπτεράδες δεν πουλούσαν τσιγάρα. Αν όλοι αρνιόμασταν την κατασκευή διανομή και εμπορία τους τότε θα έμεναν στο περιθώριο.
    Αν μάλιστα ακόμη και αν το επέτρεπε ο νόμος και κάποιοι επιτήδειοι τελικώς έκαναν εμπόριο , εμείς οι υπόλοιποι με την συμπεριφορά μας θα μπορούσαμε να πιέζουμε και ν περιθωριοποιήσουμε τους καπνιστές ώστε να πάψουν να καπνίζουν.

    Τέτοια παραδείγματα είναι πολλά.
    Το να κάνω το σωστό και να έχω εχθρό απέναντί μου αυτό που κάνει λάθος δεν ωφελεί το σύνολο. Το σύνολο θα το ωφελούσε να κατανοήσουμε όλοι σιγά σιγά το σωστό και να το ακολουθήσουμε. Το να εναντιώνεται ο εργάτης στα αφεντικά και να θέλει να πάρει την θέση τους μόνο και μόνο επειδή είναι αφεντικό δεν ωφελεί. Αλλά να εναντιωθεί διότι βλέπει το λάθος το οποίο διαπράττεται μάλιστα. Και αυτό το λάθος μπορεί να το περιορίσει αν όχι να το αφανίσει με την στάση του. Αλλά θα πρέπει να έχει την παιδεία να γνωρίζει το ποιο είναι το καλό για το σύνολο καθώς και με ποιο τρόπο να περιορίζει το κακό.
    Ένα άλλο παράδειγμα είναι ο τρόπος οδήγησης και η εν γένει συμπεριφορά τον οδηγών ( παρκάρισμα κτλ).
    Το κόστος σε μια πόλη από την λάθος οδήγηση και συμπεριφορά είναι πολύ μεγαλύτερο από το κέρδος που μπορεί να έχει κάποιος μεμονωμένα όταν παρανομεί διπλοπαρκάροντας ή όταν παρκάρει στο πεζοδρόμιο.
    Το γελοίο βέβαια εδώ είναι πως δεν είναι κατανοητό το αυτονόητο, πως μια άλλη φορά , θα έχει κίνηση η πόλη και θα ταλαιπωρηθείς και αιτία θα είναι κάποιο διπλοπαρκάρισμα το οποίο κάνεις και εσύ κατά κόρον.
    Το παράλογο λοιπόν είναι πως ο ίδιος δημιουργείς την κίνηση η οποία σου δυσκολεύει την ζωή και την οποία βρίζεις.

    Εδώ λοιπόν υπάρχουν 2 τρόποι.
    Της εκπαίδευσης από μικρή ηλικία μέσω του σχολείου και μετά μέσω των σχολών οδηγού, αλλά παράλληλα την κατακραυγή του κάθε κουτοπόνηρου που δημιουργεί πρόβλημα στο σύνολο αλλά και στον εαυτό του.

    Είμαστε αδιάφοροι , ενώ δεν κατανοούμε πως η αδιαφορία μας αυτή είναι που μας δυσκολεύει την ζωή και την επιβίωση πλέον.

    Η λύση είναι η παιδεία, όχι η αλλαγή συνθηκών και νόμων.
    Καθώς και οι συνθήκες να αλλάξουν και αν έχει λόγο ο εργάτης στα της εταιρείας χωρίς παιδεία θα δημιουργεί πρόβλημα στην ίδια του την εταιρεία όπως δημιουργεί πρόβλημα στην κίνηση της πόλης όπου ζει.

    Φίλε Ράκις , ήρθε η ώρα να σκοτώσουμε τον πονηρό , παρτάκια μπαγαπόντη Έλληνα και να φτιάξουμε έναν νέο πολίτη. Έναν πολίτη που θα ζει στο σύνολο για το σύνολο και όχι στο σύνολο για την πάρτη του.

    Μόνο με την παιδεία μπορεί να γίνει αυτό. Πρώτα με την παιδεία και μετά θα ακολουθήσουν οι όποιες σωστές μεταρρυθμίσεις. Το να αλλάξουμε τις συνθήκες σε κάποιον απαίδευτο δεν θα ωφελήσει το σύνολο, σκατά θα τα κάνει όπως τα κάνει σήμερα ο κάθε απαίδευτος ψηφοφόρος.

    Πρώτο μέλημα μας λοιπόν θα πρέπει να είναι η παιδεία, η σωστή παιδεία των πολιτών.
    Ας τους μάθουμε να πράττουν το σωστό ακόμη και αν δεν το κατανοούν πλήρως.
    Ας τους στηλιτεύουμε καθημερινά ώστε να τους κοινωνικοποιούμε σωστά.
    Την επόμενη φορά που θα δεις κάποιον να διπλοπαρκάρει λίντσαρέ τον , και την επόμενη φορά που δεις κάποιον να δουλεύει σε καπνοβιομηχανία εξήγησέ του πως είναι συνένοχος σε ένα έγκλημα εις βάρος του κοινωνικού συνόλου.

    • Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

      Φίλε δεν έχεις άδικο.

      Το κείμενο επιδιώκει να εστιάσει θεωρητικά σε αυτό που καπιταλιστές-αριστεροί δεν μπορούν (?), δε θέλουν (?) να καταλάβουν, ότι η ενοικίαση ανθρώπων είναι ένας από τους τρόπους της εκμετάλλευσης σήμερα. Το δίλημμα καπιταλισμός ή σοσιαλισμός που αναλύεται τελικά στο να νοικιάζεσαι από τον ιδιώτη ή το Κράτος είναι αδιέξοδο και τελικά στηρίζει ιδεολογικά τις κυρίαρχες σχέσεις εκμετάλλευσης. Δηλ. η αριστερά δρα απολογητικά υπέρ του καπιταλισμού.
      Σίγουρα, ο εργαζόμενος πρέπει να αναπτύξει μία αίσθηση ενός συλλογικού ανήκειν, ειδάλλως η εκμετάλλευση θα βρει τρόπο να εκφραστεί αλλιώς.

  12. Ο/Η Τετράγωνος λέει:

    Τώρα που το ξεκαθαρίσαμε , συμφωνώ απολύτως.
    Αυτό που οφείλουμε εμείς είναι να ζητήσουμε περισσότερη και σωστή παιδεία με προσανατολισμό στην κοινωνική συνείδηση.
    Κάτι παρόμοιο με αυτό που αναπτύσσεται στο θέμα «Δράση» που αν βρω χρόνο θα τοποθετηθώ.

  13. Ο/Η Brankaleon λέει:

    Η πιο απλή σχέση παραγωγής και ιδιοποίησης, είναι αυτή που υπάρχει ανάμεσα στον αφέντη και στον σκλάβο.
    Στην εποχή της δουλοκτησίας, ανεξαρτήτως της απόδοσης του σκλάβου, ο αφέντης, έπρεπε μα εξασφαλίσει τα προς το ζειν στον σκλάβο, ώστε αυτός να μπορεί να του είναι χρήσιμος, μέσω της επιβίωσής του.
    Η χρησιμότητα λοιπόν του σκλάβου, ήταν ότι ο αφέντης ενσωμάτωνε την ζωή του σκλάβου στην δική του ζωή.
    Έκανε δήλα δη την ζωή του ότι ήθελε.
    Ένα διαφορετικό παράδειγμα, είναι ο σκλάβος που έκανε αέρα, με την βεντάλια, στον αφέντη.
    Τί εκμεταλεύεται εν προκειμένω ο αφέντης;
    Μα φυσικά την «ζωϊκή» (φυσική) ικανότητα του σκλάβου.
    Δήλα δη, ο αφέντης ιδιοποιείται ένα μέρος (χρόνο) της ζωής του σκλάβου, εξασφαλίζοντας σ’ αυτόν την δυνατότητα και το δικαίωμα στην επιβίωση.
    Στον καπιταλισμό, ο εργάτης (προλετάριος), είναι η μηχανή παραγωγής χρόνου, …
    Χρόνου, που ενσωματώνεται πολλαπλασιαστικά στην ζωή του καπιταλιστή.
    Η χρήση της μηχανής, δεν αποτελεί κάτι το πολύ διαφορετικό από αυτήν την «ζωϊκή» δύναμη του ανθρώπου.
    Αλλά και σαν ζωϊκή δύναμη, δεν πρέπει να θεωρήσουμε μόνον την μηχανική ικανότητα του εργάτη-σκλάβου. Είναι και η νοητική του «δύναμη» (ικανότητα), παραγωγής «νοητικού» έργου.
    Εν κατακλείδι, ο καπιταλιστής, δεν ενοικιάζει αλλά ΥΠΕΞΑΙΡΕΙ Ανθρώπινη Ζωή (Χρόνο), επ’ οφελεία του.
    Επομένως κάθε επιχείρημα «Εκ»- δημοκρατισμού της Οικονομίας, στην πραγματικότητα, είναι πρόβλημα ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ.
    Αυτή η φυσική οντότητα, μέχρι σήμερα εκφράσθηκε κατά το μάλλον ως προς τον τρόπο φύσης θέσης και σχέσης με το ιστορικό γίγνεσθαι.
    Έναν Καπιταλισμό με κάποια περισσότερο «λελογισμένη» διαμόρφωση της ιδιοποίησης.
    (σοσιαλδημοκρατία, ισοπεδωτισμός, κ.λ.π. «ποσοστώσεις» ιδιοποίησης).
    Στον καπιταλιστικό πολιτισμό, το κοινωνικό γίγνεσθαι, εκφράζεται ως ένα μηχανικό «κοινωνικό» άθροισμα. ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ.
    Σ΄έναν απέναντι πολιτισμό, εκεί όπου η Δημοκρατία είναι συστατικό μέρος του γίγνεσθαι, τόσο στην οικονομική βάση όσο και στο Επικοδόμημα, η Ατομικότητα δεν αποτελεί μηχανικό «ποσόν» που προστίθεται ή αφαιρείται, αλλά μέρος ( Μοριακότητας συνάλληλων «ποσών»).
    ΠΟΛΙΤΕΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ.

    • Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

      Δηλ. αρνείσαι την πρότασή μου ο εργάτης να είναι κύριος του εαυτού του και προτείνεις τους «πολίτες της κοινωνίας». Θα ήταν ενδιαφέρον να ανέπτυσσες πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό δίχως την αυτονομία της εργατικής τάξης που απορρίπτεις.

  14. Ο/Η Brankaleon λέει:

    Μου λες, σε παρακαλώ, (αν υπήρξες ποτέ εργάτης, χωρίς αυτό να αποτελεί κατηγορία ουδεμία), υπήρξε, υπάρχει εργάτης, κύριος του εαυτού του;
    Χωρίς την ταξική του μοριακότητα;
    Υπάρχει καπιταλιστής χωρίς την ταξική του συγκρότηση (μοριακότητα) επίσης;
    Την κατ’ ευφημισμό «κοινωνία των πολιτών» την συγκροτούν αυτόνομα άτομα (καθ’ αυτά);
    Μήπως η «Κοινωνία των Πολιτών», είναι ΄μία μυθοπλασία ότι δήθεν η κοινωνία συγκροτείται, από ένα «μηχανικό» άθροισμα μονάδων;
    Σε τελευταία ανάλυση ο εργάτης (άτομο) καθορίζει την ύπαρξή του;
    Σε ποιο σημείο απορρίπτω την αυτονομία της εργατικής τάξης.
    Ίσως δεν είμουν εύγλωτος.
    Ίσως δεν με κατενόησες.
    Στα «Φιλοσοφικά Τετράδια» του, ο Λένιν, περιγράφει την Διαλεκτική σαν;
    ΤΟ ΕΝΑ ΠΟΥ ΔΙΧΑΖΕΤΑΙ ΣΕ ΔΥΟ, ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΕΙ ΤΟ ΕΝΑ ΤΟ ΑΛΛΟ.
    Συμπεραίνων λοιπόν, πιστεύω να σε καλύπτω λέγων:
    Δεν μπορεί να υπάρξει εργατική ατομικότητα, χωρίς την εργατική Μοριακότητα.
    Κατά την καπιταλιστική «θέαση», την «κοινωνία των πολιτών», την συγκροτούν καθ’ αυτοί-αυτόνομοι πολίτες.
    Γι’ αυτό και η καπιταλιστική τάξη, σαν ατομικότητες και σαν μοριακότητα,
    ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΥΠΑΡΞΟΥΝ ΠΟΤΕ ΠΟΛΙΤΕΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ.
    Ευχαριστώ.

    • Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

      Με αυτό που αναπτύσσω θεωρητικά κρίνω πως προτείνω κάτι για μια θετική μορφοποίηση του ανθρώπου. Θα τα ξαναδώ τα λεγόμενά σου. Εγώ ευχαριστώ πολύ για τα σχόλιά σου.

      • Ο/Η Brankaleon λέει:

        Ποτέ όσο άλλοτε (άλλως τε ας «όψονται» και τα 200 περίπου χρόνια ύπαρξης του κοινωνικού κινήματος απελευθέρωσης της εργασίας από την ατομική ιδιοποίηση), δεν είναι ιστορικώς αναγκαίο, να επανατοποθετηθούν όλα τα «επι μέρους» ζητήματα που το αφορούν.
        Ήδη έχει ανασκαφθεί το ιστορικό έδαφος, ώστε οι «όχθες» να είναι ευδιάκριτες πλέον.
        Βεβαίως το ιστορικό «ίζημα» (εμπειρία) που έχει σχηματισθεί, είναι αρκούντως διακριτό,
        καθώς και οι έννοιες, όσο και αν η καπιταλιστική «τάξη», προσπαθεί να στρογγυλεύσει τις «γωνίες», ώστε η ύπαρξή της εξουσίας της να παίρνει «μεταφυσικές» διαστάσεις .
        απολυτότητας.
        Τουτέστιν, οι επιχειρηματολογίες της, οι θεωρητικοποιήσεις της, κατατείνουν εις το να εμπεδώσουν, να διευρύνουν και να βαθύνουν την επιρροή της, άρα την εξουσία της.
        Το ιστορικό και κοινωνικό γίγνεσθαι, είναι πρακτικό και για τούτο είναι και … γίγνεσθαι.
        Το κοινωνικό γίγνεσθαι, είναι αυτονοήτως πρακτικό.
        Η θετική λοιπόν μορφοποίηση του ανθρώπου, καθίσταται «θετική», στον βαθμό όπου αυτή δεν έχει πρακτική κατεύθυνση.
        Δήλα δη, δεν αφομοιώνεται από την πράξη.
        Μια άλλη «θεώρηση» είναι αυτή, του Διαλεκτικού και Ιστορικού Ολισμού (πάντα Υλισμού), όπου «θεωρία» και «πράξη» είναι αδιαίρετο ΕΝΑ.
        Η γραμμικότητα ή η κυκλικότητα ή «τέλος» η δινητικότητα (σπείρα) του ιστορικού και κοινωνικού γίγνεσθαι, είναι διαφορετικές «θεάσεις», ανάλογες και του ανάλογου τρόπου που αυτό θεάται.
        Δήλα δη, το κοινωνικό και ιστορικό γίγνεσθαι είναι μία ΦΡΑΚΤΑΛ διαδικασία, όπου ο κόσμος της ατομικής ιδιοποίησης στέκεται απέναντι στον Κόσμο της Κοινωνικής Συναλληλίας.
        Θαυμάσιος ο τρόπος που εκθέτεις την επιχειρηματολογία σου.
        Γεια Σου Φίλε.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s