Το πλέον έχειν-Σόλων

Ο Σόλων προτρέπει τους Αθηναίους όχι να ιδωθούν ως άτομα με στενά ατομικά συμφέροντα αλλά ως πολίτες με αυτοπεριορισμό και αίσθηση διανεμητικής δικαιοσύνης.  Θεωρώντας πως η γη είναι δώρο της μοίρας, των θεών, δεν την πείραξε και προσπάθησε να δημιουργήσει μία νέα ιδεολογία, των Αθηναίων ως πολιτών στη βάση της πολιτικής-κοινωνικής ιεραρχίας και δικαιοσύνης, όπως έκανε και με την ποίησή του. Διαμόρφωσε έναν ηθικό αντίποδα απέναντι στην αθηναϊκή απληστία. Επιδίωξε την κατανομή της εξουσίας και των πηγών που θα εξασφάλιζαν την σταθερότητα.

Η ιδεολογία του Σόλωνα ήταν να παρουσιάσει τον εμφύλιο ως πόλεμο εξωτερικών γνωρισμάτων και όχι ως στάσις (δηλ. πόλεμος εσωτερικών αιτίων). Ο νόμος που απαγόρευε στον πλούσιο να πουλά ως δούλο τον φτωχό, αναγνωρίζει την ιδιότητα του πολίτη και στους φτωχούς Αθηναίους. Κανείς Αθηναίος πολίτης δεν αντιμετωπίζεται πια ως ξένος δούλος.

Από τότε που η στάση ορίζεται ως εξωτερικός πόλεμος οι Αθηναίοι ηγέτες οφείλουν να σταματήσουν την εκμετάλλευση των συμπολιτών τους. Αν γίνει αυτό, τότε ο Αθηναίος ηγέτης χαρακτηρίζεται ως ξένος κατακτητής. Η σολωνική ευνομία έγκειται στον περιορισμό του πλεονεκτείν της ελίτ και στην ταύτιση των συμφερόντων της ελίτ με τα συμφέροντα της πόλης.

Ο Σόλων βλέπει την ίδια τάση για κυριαρχία στο κράτος και στους φτωχούς με σκοπό την ικανοποίηση της πλεονεξίας τους.

Η καταστροφή της κοινότητας είναι ευθύνη των υποκειμένων. Στο ατομικό πλαίσιο, κάθε πολίτης είναι υπεύθυνος να ενέχει μία αίσθηση δικαιοσύνης. Στο συλλογικό, όλοι οι πολίτες οφείλουν ο ένας στον άλλον δικαιοσύνη στη βάση του ότι όλοι είναι μέλη της ίδιας πολιτικής κοινότητας.

Η ψυχολογική αρχή του Σόλωνα: όλοι, πλούσιοι-φτωχοί, έχουν τάσεις οικειοποίησης που αυξάνει την επιθυμία παρά την ικανοποιεί.

Ευθύνη λοιπόν των Αθηναίων πολιτών είναι να αναγνωρίσουν δίκαια όρια κατανομής. Κάθε πολίτης της πλούσιας Αθήνας δικαιούται μερίδιο ακριβώς από το ότι είναι μέλος της.

ΕΥΝΟΜΙΑ : το ευ νέμεσθαι. Το να κατανέμεις ορθά. Η ιδιότητα του πολίτη δεν είναι δικαίωμα αλλά θέμα του ΑΝΗΚΕΙΝ: το να γνωρίζεις ποιος είσαι με όρους όχι των ατομικών σου επιδιώξεων όμως με όρους της κοινότητας που σου ανήκει αλλά και της ανήκεις.

Ο Σόλων αντιτίθεται στο ομηρικό κλέος δηλ. στο ατομικιστικό έθος. Πρότυπο είναι η σωτηρία του όλου, της Πατρίδας. Το ατομικό/προσωπικό συμφέρον επαν-ορίζεται: δεν ανάγεται στενά στο Εγώ αλλά στο αθηναϊκό εμείς και το καλό που αφορά στο σύνολο. Για τον Σόλωνα το εμείς στρέφεται στις διεθνείς επιδιώξεις πχ να ξαναπάρουν οι Αθηναίοι τη Σαλαμίνα.

Advertisements
Gallery | This entry was posted in Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία, Σόλων. Bookmark the permalink.

One Response to Το πλέον έχειν-Σόλων

  1. Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

    Στον Όμηρο βέβαια υπάρχουν σπέρματα μιας αλλαγής της ατομικής-ηρωικής ιδεολογίας. Χρησιμοποιείται ο δημόσιος λόγος για να μιλήσουν οι Αγαμέμνονας και Αχιλλέας για την ορθή διανομή των αγαθών. Ο Αχιλλέας χρησιμοποιεί τη ρητορική της πλεονεξίας για να πει ότι ο Αγαμέμνων κοιτάζει την κοιλιά του, με αριστοτελικούς όρους τη σωματική ηδονή, ενώ στην πραγματικότητα έχουμε μία σύγκρουση ανάμεσα στο Βασιλιά και τις πολεμικές ελίτ. Επίσης, υπάρχει ένα ακροατήριο στο οποίο απευθύνονται οι λόγοι, το οποίο φαίνεται πως υπολογίζεται ως ένα βαθμό. Εδώ, αμφισβητείται το ότι οι αρχηγοί είναι ανέκαθεν ορθοί.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s