Heidegger, Winnicott και το επαναστατικό πρόταγμα

O Χάιντεγγερ στο είναι και χρόνος έλεγε ότι το να ακούμε και να διαβάζουμε διαφορετικά συνίσταται από μία σκέψη ανεξάντλητη, ανεπανάληπτη, μοναδική, καθώς θα ταράζεται από το άσκεπτο.
Αντί να προτείνει την θέαση του είναι , προτείνει το άκουσμά της σιωπής του. Προτείνει έναν ακουστικό διάλογο με τη σιωπή του είναι. Μια μεταμορφωτική διαδικασία ταυτόχρονης απόκρυψης και ανοίγματος.
Απορρίπτοντας μία διαδοχική ή τελεολογική άποψη περί χρόνου ζητά να μην πάμε πουθενά, αλλά να φτάσουμε εκεί όπου είμαστε ήδη. Έτσι βλέπει τις διάφορες εκφάνσεις του dasein όχι ως διαδοχικές αλλά ως συνυπάρχουσες, τις αντιμετωπίζει ως διαφορετικές δυνατότητες ύπαρξης.
Αν δεχτούμε αυτά, τότε πώς θα ορίζαμε την ανθρώπινη εμπειρία;
Η διέξοδος νομίζω πως είναι στον ανολοκλήρωτο χαρακτήρα του Dasein. Οι εσωτερικές συνυπάρχουσες «οικονομίες» του dasein(κάποιες από αυτές τις οικονομίες θα μπορούσε να είναι και το λακανικό στάδιο του καθρέφτη, και η είσοδος του υποκειμένου στο συμβολικό), μπορούν να του ανοιχτούν μέσα από μία ατέρμονη εκκίνηση συνάντησής τους. Η μέθοδος εδώ δεν είναι βέβαιη και εναπόκειται στο ρίσκο και στην αποτυχία, γιατί οι οικονομίες του dasein δεν είναι υπό έλεγχο. κάθε τέτοια οικονομία έχει τη δική της αλήθεια για τον εαυτό, τον άλλο, το ‘είναι στον κόσμο». Η ταυτότητα δεν είναι κάτι σταθερό, αλλά «αβυσσιακή» στην ποιότητά της. και η χαιντεγγεριανή σκέψη για το θάνατο είναι μια μάχη για κυριαρχία πάνω σε αυτή την αβυσσιακή διάσταση του θανάτου.

Η χαιντεγγεριανή υπευθυνότητα απαιτεί τη θυσία της αλήθειας ως ακρίβειας, και το ίδωμά της ως αποκάλυψης.
Την ίδια στιγμή η χαιντεγγεριανή επιθυμία είναι η επιμονή στο δαιδαλώδες άνοιγμα των εσωτερικών θυρών.
Στο Le Facteur de la Verite, o Derrida λέει ότι στα χέρια του Λακάν η ψυχανάλυση κυριαρχεί στην (και ελέγχει την) αλήθεια.: « Οι επιρροές της αβύσσου ελέγχθηκαν εδώ με ακραίο τρόπο».Και η ερώτηση που προκύπτει για τον Ντερριντά είναι αν μπορεί να υπάρξει μία ψυχανάλυση που διαχέεται.
Κατά την χαϊντεγγεριανή ανάλυση υπάρχουν πολλές οικονομίες και κατά συνέπεια πολλές αλήθειες. Η έννοια της διάχυσης συλλαμβάνει τις δυναμικές συνέπειες μιας διαφοροποιητικής βάσης νοήματος και ταυτότητας, ως έναν τρόπο κατά τον οποίο εμποδίζεται η κλειστότητα. Η ανοιχτότητα υπερβαίνει τη μοναξιά μιας μερικής επιστήμης. Αφορά το ψυχικό, το ιστορικό, το πολιτικό, το παιδαγωγικό, το περιβαλλοντικό, κοκ. Δεδομένου ότι ο Λακάν ήταν εχθρικός με την έννοια της ανάπτυξης, μάλλον δε θα συμφωνούσα μαζί του. Αλλά η θέση μου είναι ότι η ανάπτυξη συμβαίνει και από μετουσιώσεις που διατηρούν τα αδιέξοδα, όπως κατά τον Lyotar οι αντιφάσεις θέλουν ενίσχυση για να γίνουν δημιουργικές.
Σε αυτό που προτείνω δεν υπάρχει γραμμική αναχώρηση με σημείο εκκίνησης, ούτε υπάρχει κέντρο. Η οντολογία των κεντρικών φόβων είναι εσωτερικά μια βιωματική φαινομενολογική οντολογία, που μπορεί να οδηγήσει στη εκκάλυψη του οντολογικού πεδίου του υπονοημένου(implicit). Αυτό, σε τεράστια αντίθεση με την απόπειρα ξεδιπλώματος και αλλαγής εκπεφασμένων αλλά ασυνείδητων παθολογικών πεποιθήσεων ή μνημών.
Και δω έρχεται το ερώτημα που βάζει στο παιχνίδι τον Χάιντεγγερ, και αφορά το άλλο και την υπευθυνότητα απέναντι σε αυτό. Το ερώτημα αποκτά ενδιαφέρον όταν το είναι αγκαλιάζει το άλλο και αυτό για τον Χάιντεγγερ είναι όταν το είναι είναι –στην- ανοιχτότητά- του, δηλ. στην ουσία του ως εκ-σταση ή εν -παρουσία. Το είναι-εν-παρουσία , είναι είναι-σε-«αλλότητα»-στον-εαυτό-του, και, ως αυτή η αλλότητα, ακριβώς στον εαυτό του στην ολοκληρωτική του δυνατότητα. Συνεπώς, παρουσία είναι σύνολη αλλότητα. Αυτή είναι η αλλότητα και στον Λακάν. Ο Ντεριντά τώρα, στην λακανική κριτική του για την παρουσία τονίζει ότι στον Λακάν η παρουσία δεν μεταβαίνει ικανοποιητικά στην αλλότητα του είναι , στην εκστατική κατάσταση του είναι. Ο Χάιντεγγερ μεταβαίνει πέρα από το παρόν στην παρουσία, και ο Ντεριντά, βλέποντας την παρουσία ως συσχετικό της διαφωράς (differance), μεταφέρει τον Χάιντεγγερ έξω από την παρουσία, πίσω στο παρόν που είναι άλλο από τον εαυτό του, που διαφέρει από τον εαυτό του στην παρουσία του ως παρόν, που ανα-παριστά τον εαυτό του, κάτι που,κατά τον Ντεριντά, δεν κάνει ο Λακάν τόσο όσο ο Χάιντεγγερ.
Θα καταλήξω στον Χάιντεγγερ μέσω ενός άλλου, που για μένα είναι πολύ σημαντικός, τον Winnicott, ο οποίος παρουσίασε την έννοια του ψευδούς εαυτού (false self).[ Η έμφασή μου είναι στην διαδραστική επικοινωνία οργανισμού και περιβάλλοντος που εκβάλλει σε έναν διαδραστικό κατασκευατισμό, όπου ο οργανισμός κατασκευάζεται αλληλεπιδραστικά δημιουργώντας τιμές αληθείας, και γενικότερα αξίες μέσα από τη δοκιμή και το λάθος, σε σχέση βέβαια με τα συναισθήματα, τη φαντασία , το συμβολικό. Εν ολίγοις, είναι ένα ανοιχτό σύστημα]. Σε σχέση με τις αγκύλες επιστρέφω στον Winnicott, κατά τον οποίο ο ψευδής εαυτός κατασκευάζεται ως ένα αμυντικό σύστημα που είναι εμμένον ασυνείδητα. Η θεωρία του είναι μια σχεσιακή θεωρία ανάμεσα στον οργανισμό και αμυντικές πρακτικές που αναδύονται σε σχέση με το περιβάλλον. Και το πρώτο περιβάλλον για την αλληλεπίδραση και κατασκευή του είναι με τη μητέρα. Η απαρτίωση, όρος δικός του, αφορά μια ψυχική διαδικασία ωρίμανσης ,όπου σωματικά και ψυχικά στοιχεία του βρέφους έρχονται και ενώνονται σε ένα όλο-εγώ είμαι, εγώ- υπάρχω. Εδώ, η μητέρα πρέπει να είναι επαρκώς καλή στη σχέση της με το βρέφος. Το εγώ-είμαι συνδέεται με συγκινησιακές και συναισθηματικές εμπειρίες, και η διαδικασία απαρτίωσης συνδέεται με το holding δηλ.. τον τρόπο που σωματικά και ψυχικά περιέχεται το βρέφος. Η αποτυχία αυτής της διάδρασης, η ανεπαρκής ικανοποίηση των βρεφικών αναγκών από το περιβάλλον-μητέρα κατασκευάζει τον ψευδή εαυτό.
Το μητρικό περιέχεσθαι θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως ένα μέρος της οντολογικής δομής του Dasein. Μέσω αυτής της οπτικής ο ψευδής εαυτός δεν είναι καθόλου ψευδής. Το υποκείμενο μέσω της απομιμητικής διαδικασίας αναλαμβάνει ένα ρόλο , αυτόν του αληθινού εαυτού όπως θα ήταν σα να είχε ύπαρξη. Ο ψευδής εαυτός είναι μια άμυνα ενάντια στο άσκεπτο, το θάνατο του αληθινού εαυτού. Άρα, η ψευδής συνείδηση κατασκευάζεται σε αντίδραση στο φόβο του θανάτου του εαυτού. Αυτός ο τρόμος είναι η πιο αρχαϊκή μορφή υπαρξιακού άγχους.
Μέσα σε αυτό το διατομικό πλαίσιο ο ψευδής εαυτός είναι μια συλλογή συμπεριφορών , σκέψεων, συναισθημάτων που ενεργοποιούνται από την ανάγκη προσέγγισης του αντικειμένου και έτσι καταπιέζονται οι αποστάσεις χωρισμού και απομόνωσης. Ο ψευδής εαυτός λειτουργεί αμυντικά ως μέσο για να εμποδιστούν το άγχος του χωρισμού και οι φόβοι εγκατάλειψης, που αναπαριστούν την ανικανότητα για ολοκληρωμένες self-object αναπαραστάσεις που θα αποτελέσουν τη βάση για ένα συνεκτικό εαυτό.
Επιστρέφοντας στον Χάιντεγγερ, υπενθυμίζω το άκουσμα της σιωπής του Είναι, που διαρκώς μας καλεί. Αυτό βέβαια φαίνεται μυστικιστικό, αλλά είναι συσχετικό της ενοχής, μιας ενοχής, όχι ηθικής ή ψυχολογικής, αλλά στη βάση του πανταχού παρόντος Άγχους και της Φροντίδας. Ο τρόπος της Αγωνίας δίνεται ως μια προνομιούχα κατάσταση και οφείλεται στη συνθήκη του πεπερασμένου ανθρώπινου χαρακτήρα. Η παρουσία του Είναι ανακαλύπτεται μέσα από το κάλυμμα του τίποτε , που νοείται ως ένα μη οντικό ον που κρύβει κάτι ουσιαστικά θετικό : το διαχωριστικό σημείο μεταξύ όντος και Είναι. Από την άποψη αυτή μας φέρνει κοντύτερα στο Είναι από ό,τι οι θετικές βιωματικές καταστάσεις μέσα στο οντικό ον. Το μηδενίζειν ανήκει στη περιοχή του Είναι και προϋποθέτει το φωτισμό του. Μηδενίζει ό,τι εμπεριέχει το δεν, που καταφάσκεται μέσω του όχι. Αλλά το αρνητικό αυτό νοείται ως διαφορά. Πρόκειται για μια διαφορά ως δίπλωμα του οντικού όντος, που προέρχεται από το Είναι χωρίς να εγκαθίσταται αδιάφορα μεταξύ Είναι και οντικού όντος: συλλέγει προς τη γειτνίαση του Είναι και εκφέρεται ερωτηματικά. Το ενδιαφέρον, εδώ, έγκειται στο ότι η διαφορά δεν κινείται με υπόβαθρο την ταυτότητα και δεν είναι αντικείμενο παράστασης.
Τελειώνω, δίνοντας έμφαση στην παραδοχή ότι η αίσθηση της ταυτότητας εκδηλώνει μία μορφή «ακαμψίας», σταθερότητας που μας κάνει να νιώθουμε αυτό που είμαστε ως μία οντότητα.. Αυτό το «καθαυτόν είναι» θα πρέπει να εμποδίζει εσωτερικές αλλαγές που να ριψοκινδυνεύουν την αλλοίωση της αίσθησης της ταυτότητας. Άρα, το ‘καθαυτόν είναι» θα πρέπει να έχει μία ιδιότητα αυτοπροστατευτική , μη-αναγώγιμη, και κατά συνέπεια να έχει και κεντρικότητα. Αυτή η κεντρικότητα δεν είναι μόνο λειτουργικά κεντρική, αλλά και επιστημικά κεντρική, δηλ. ότι το άτομο έχει μια αίσθηση κάποιων βασικών αξιών για τον εαυτό του.

Σε σχέση με την ταυτότητα, έχω πει αλλού ότι τη στιγμή που περικλείει, αποκλείει, και η οριοθέτηση αφήνει από έξω μιαν επικράτεια, που για τη συνειδητή κατάσταση του εαυτού μένει από έξω, δεν «υπάρχει», ή έχει φασματική ύπαρξη. Αυτή η επικράτεια μπορεί να θεωρηθεί συνώνυμη της «υπονοητικότητας»(implicitness). Ένας παθολογικός εαυτός (ή και μη) οριοθετείται και από τον φόβο του να μη γίνει αυτό που δεν πρέπει σε σχέση με το κεντρικό σύστημα αξιών του εαυτού.Τα συναισθήματα λοιπόν, έχουν βασικό ρόλο στην αυτοπροστασία του εαυτού πχ με τον φόβο που απομακρύνει από τον απεχθή εαυτό.

Η αυτοπροστατευτικότητα , αν ιδωθεί έτσι, δηλ. ως ένας (γνωστικά) κεντρικός (συναισθηματικός) τρόμος, καταλήγει σε σχεδιασμούς συμπεριφορών, από το ψυχοπαθολογικό άτομο, αυτό – εκπληρούμενης προφητείας, για την επίτευξη της αυτοεπιβεβαίωσης από τους άλλους. Αυτός ο σχεδιασμός συμπεριφορών προϋποθέτει τις ελλείψεις του εαυτού του που (πχ εγώ) φοβάμαι και δε θέλω.
Συμπερασματικά, η αυτοπροστασία επιβεβαιώνει ό,τι φοβάμαι μη γίνω ( ή είμαι ήδη)και γι’ αυτό επιδιώκω τις «πρέπουσες» ανταποκρίσεις σε σχέση με τους άλλους.

Υπ’ αυτό το πρίσμα η αυτοπροστατευτικότητα με κατασκευάζει αρνητικά, ως αυτό που φοβάμαι και δε θέλω να γίνω ή να κρύψω. Για αυτό και το αδύναμο και ελλιπές άτομο είναι αυτό που ζει μια τέτοια μη-πλήρη-ανθρώπινη-ύπαρξη.

Αν αυτό το άτομο συνειδητοποιήσει ότι εσωτερικά έχει θέσει αξίες απορριπτέες και που αληθοποιεί τους φόβους που το συναρμόζουν, τότε, συνειδητοποιεί ότι μπορεί να πράξει διαφορετικά. Εδώ, έγκειται η αρχή της απελευθέρωσης. Αυτό όμως δεν μπορεί να γίνει ,όπως είπαμε, βουλησιαρχικά, ούτε από πχ τον εργαζόμενο, ούτε πχ, από τον κάτοχο των μέσων παραγωγής. Άρα κάποιος χρειάζεται. Για τον ίδιο λόγο που απορρίπτεται το κόμμα, μπορεί να απορριφθεί και ο ψυχαναλυτής, γιατί και αυτός είναι μια μορφή εξουσίας. Πώς λοιπόν, θα αποτρέψει τον εαυτό του να ασκήσει εξουσία, όταν ξέρουμε ότι δε γίνεται βολονταριστικά; Με πρωτοκαθεδρία την αντιφατικότητα του βιώματος ενδέχεται να ξεκινήσει μιαν διαδικασία όπου από τις εσωτερικές βιωματικές αντιφάσεις, θα οδηγηθούμε στα αίτια των ευρύτερων κοινωνικών σχέσεων που αφορά τα πάντα(σκοπίμως το αφήνω ασαφές). Έτσι, θα καταστεί σαφές ότι η εσωτερική συγκρουσιακή αντιφατικότητα του εαυτού και οι ψυχοπαθολογικές καταστάσεις, εξαρτώνται από την ανατροπή των κυρίαρχων δομών, θέση που παραπέμπει στη μαζικότητα του κινήματος, στην αυτονόμηση , την ανεξαρτησία και το ριζικά καινούργιο.

Advertisements
Gallery | This entry was posted in Λακάν, Ντεριντά, Φαινομενολογία, Φιλοσοφία, Χάιντεγγερ, Ψυχανάλυση, Winnicott. Bookmark the permalink.

12 Responses to Heidegger, Winnicott και το επαναστατικό πρόταγμα

  1. Ο/Η νοσφερατος λέει:

    ηδη αναδημοιεσυθη Δις .απο εμέ και απο την Απειρη κορινα

  2. Ο/Η Ονειρμός λέει:

    Συγγνώμη για το μεγάλο σχόλιο, αλλά ήταν αναγκαίο

    Εδώ: »Με πρωτοκαθεδρία την αντιφατικότητα του βιώματος…(σκοπίμως το αφήνω ασαφές)», σκιαγραφείς την κίνηση μιας διαδικασίας ανασκόπησης της ταυτότητας του εαυτού που συνειδητοποιεί ότι συγκροτείται ως τέτοια μέσα από την διαφορά με την κοινωνία, σωρεύοντας τις υλικές κοινωνικές αντιφάσεις κτλ.Η κίνηση αυτή όμως εσωτερικής ανασκόπησης διαγράφει, πέρα από μια διαδικασία περίπου αυτογνωσίας, και μια μεθοδολογική κίνηση ανασκόπησης με την εγελο-μαρξιστική έννοια (ιδωμένη καλύτερα στον Λούκατς). Και αυτό γιατί το ιδεώδες αυτοσυνείδητο υποκείμενο που θα πραγματοποιήσει αυτήν την διαδικασία, στο τελείωμά της καταλήγει σε μια γνώση της κοινωνίας και του ατόμου, του μέρους και του όλου, όπως ο ιδεώδης ερευνητής που εφαρμόζει την ιδεώδη ολιστική μεθοδολογία.Το πραγμοποιημένο άτομο θα άρει τις αντιφάσεις του, αρχικά μετατοπίζοντάς τες στον κοινωνικό χώρο, έπειτα επιλύοντάς τες συλλογικά με την ανατροπή των κυρίαρχων δομών. Το ερώτημα της μεθοδολογίας εγείρει το στο προσκήνιο της παλιά σύγκρουση των δύο οπτικών περί κοινωνίας: ως ολότητας και ως δομής ή συστήματος. Αυτό αφορούσε και το link που σου έστειλα από το rd. Αντιλαμβάνομαι την απάντηση στο ερώτημα αυτό ως εξαιρετικά κρίσιμη. Και έχω επίγνωση των αδυναμιών της »ολιστικής προσέγγισης».
    Ως προς την »ποιοτική τομή», εννοώ πως, όπως πχ είπε ο Κάρολος, η μέλισσα είναι εργάτρια, και ο άνθρωπος είναι εργάτης. Υπάρχει βέβαια ποιοτική τομή. Όπως και στην »νόηση» πχ των ζώων και του ανθρώπου. Εννοώ ότι χρειαζόμαστε μια θεωρία που θα μας λέει πως προέκυψε η ανθρώπινη συνείδηση από την εξέλιξη των ειδών και διαδραστικά με το περιβάλλον, όπως πολύ διαλεκτικά το βάζεις σε σχέση με τον Winnicott. Ενδεικτικά, παραπέμπω εδώ http://www.politikokafeneio.com/leksiko/l5.htm#1, στο λήμμα »αντανάκλαση».

  3. Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

    Βασικό βήμα θεωρώ να συνειδητοποιήσει το άτομο ότι το ίδιο είναι ελλιπές όπως και ο Άλλος.
    Δεν υποστηρίζω μία αναστοχαστική διαδικασία όπου η συνείδηση θα γνωρίσει κάποιον άγνωστο εαυτό της. Αντίθετα, θεωρώ πως υπάρχει διαχωριστική γραμμή και ότι το ασυνείδητο δεν μπορεί να γνωσθεί. Το ασυνείδητο είναι όπως το ονομάζει ο Λακάν μία «παροραματική μοναδολογία».
    Και ως «λύση»(σε εισαγωγικά γιατί «λύση» είναι μεγάλη κουβέντα) προτείνω το τρίτο μέρος του «το (α)δυνατόν της αυτονομίας», εν ολίγοις μία διαδικασία υποκειμενοποίησης στο κενό της έλλειψής. Με αυτή την έννοια τείνει να δημιουργηθεί το ομοίωμα, ένα υποκείμενο ολογραμματικό που δεν έχει πρότυπο για να μιμηθεί αλλά ακούει στο κάλεσμα του «καιρού». Σε αυτό το ομοίωμα πρωταγωνιστής είναι ο ουδείς δηλ. κανείς δεν κυριαρχεί και δεν προκαταλαμβάνει με ιδεολογικές σημασίες αυτόν τον κενό τόπο συνάντησης, προκειμένου να αναδειχθεί ένα νέο πολιτικό υποκείμενο.

    Η θεωρία που λες ότι αναζητάται κρίνω πως χρειάζεται την ψυχαναλυτική σκέψη για να δείξει πως το Εγώ γεννιέται ως σύμπτωμα σε αντίθεση με έναν εξελικτισμό που βλέπω ότι είσαι συμπαθών.

    Το λήμμα το χω διαβασμένο, ήμουν μέλος στο ΠΚ, και έχω αρκετές κριτικές επισημάνσεις για αυτό.

    Ελπίζω να ήμουν σαφής. Αν πάλι όχι είμαι πρόθυμος να απαντήσω ξανά.

  4. Ο/Η Ονειρμός λέει:

    Ούτε εγώ θεωρώ πως μπορεί να επιτευχθεί μια απόλυτη »αυτογνωσία» του »εαυτού μας», απλώς δεν ξέρω πως θα ονομαζόταν η διαδικασία συνειδητοποίησης της καταστατικής έλλειψης και η υποκειμενοποίηση του κενού της..
    Δεν νομίζω ότι κανείς μπορεί να αμφισβητεί τη σημασία της ψυχαναλυτικής σκέψης. Από την άλλη, δεν βλέπω τον τρόπο με τον οποίο μέσω της ψυχανάλυσης μπορούν πράγματι να γνωσθούν οι ιστορικά συγκεκριμένες κυρίαρχες δομές οι οποίες θα ανατραπούν. Υπάρχει ένας χαμένος κρίκος ανάμεσα στο άτομο και την κοινωνία, την ψυχαναλυτική προσέγγιση του ατόμου και την γνωσιοθεωρητική προσέγγιση της κοινωνίας.Πρέπει να ξέρουμε τον δρόμο μέσω του οποίου μπορούμε να φτάσουμε στα αίτια των ψυχοπαθολογικών συγκρούσεων, που βρίσκονται στις κοινωνικές σχέσεις. Και επίσης να ξέρουμε τον συγκεκριμένο χαρακτήρα των αντιφάσεων, βλέποντας και ομάδες ανθρώπων και τύπους προσωπικότητας, αφού μια στοιχειώδης ομοιογένεια μεταξύ διαφορετικών ανθρώπων είναι απαραίτητη για την κοινωνική αναπαραγωγή. Αυτά τα ζητήματα είναι διάφορα όσο και ενιαία με την μελέτη των γενικότερων προσδιορισμών στους ανθρώπους, του υπαρξιακού άγχους, της αυτοπροστατευτικότητας κλπ.
    Όσον αφορά τον εξελικτικισμό, απλώς παρατηρώ ότι όλα αυτά έχουν υπόβαθρο και θεωρούν αιώνιο το ειδικά ανθρώπινο, το οποίο είναι και αυτό τόσο γέννημα της ιστορίας όσο και δημιουργός της ιστορίας του. Η αντίθετη λύση είναι να το θεωρήσουμε κάτι ριζικά καινούργιο σε απόλυτη και όχι σχετική ασυνέχεια, χωρίς ιστορία. Όμως και το φαινόμενο της συνείδησης έχει ένα υλικό υπόβαθρο, χωρίς να ανάγεται σε αυτό, τον εγκεφαλικό φλοιό και το νευρικό σύστημα που αναπτύχθηκε και αυτό και έχει προγόνους πίσω στο ζωικό βασίλειο. Όπως επίσης οι κοινωνικές σχέσεις έπαιξαν σπουδαίο ρόλο στην ανάπτυξή του. Κάτι τέτοιο μου θυμίζει, μεταξύ άλλων, ο Μπαντιού όταν βλέπει την ζωώδη πτυχή στον άνθρωπο. Η σήμανση των πραγμάτων επίσης δεν είναι κάτι ειδικά ανθρώπινο, αν και στον άνθρωπο έχει μια ειδικά ανθρώπινη δομή και »τάξη». Το ερώτημα βέβαια αυτό θα μπορούσε να είναι εντελώς αδιάφορο για κάποιον, εξαρτάται τί προτάσσει κανείς.

    • Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

      Ένα όνομα που θα μπορούσε να δοθεί είναι η αποδόμηση με την ντεριντιανή έννοια της διαφωράς (differance). To «πρέπει» που βλέπω στη δημοσίευσή σου να σε χαρακτηρίζει ίσως μας εγκλωβίζει μέσα σε οικονομίες του δυνατού, ενώ, κατά τη γνώμη μου, θα «πρέπει»(εδώ πρόκειται για ένα πρέπει που ανοίγεται στο συμβάν και δε λειτουργεί στη βάση ενός θετικού δικαίου) να στραφούμε σε μια ανοικονομία του αδυνάτου, στο συμβάν δηλ. που έρχεται απροϋπόθετα, λακανικά θα έλεγα ότι πρόκειται για το Πραγματικό σε αντίθεση με την πραγματικότητα της κάθε επιστήμης. Το Πραγματικό πέραν του συμβολικού και του φαντασιακού, που δεν έχει τόπο στην πραγματικότητα, είναι αν-υπαρκτό.
      Μια τέτοια θέση είναι μία πολιτική θέση που εναντιώνεται σε κάθε πολιτικό ρεαλισμό, δηλ. εναντιώνεται 1. στο ότι οι οντότητες που υπάρχουν είναι αυτές που καταμετρώνται και 2. ότι καμία άλλη τάξη δεν είναι δυνατή. Μία πολιτική του Πραγματικού φιλοξενεί το αδύνατο που σπάει οποιοδήποτε κανονιστικό μηχανισμό.

      Κατά συνέπεια, δεν είμαι οπαδός μιας «βασιλικής» επιστήμης, που θα έχει την πρωτοκαθεδρία, είτε είναι ο μαρξισμός είτε η ψυχανάλυση. Πολύ ωραία ο γαμπρός του Λακάν χαρακτήρισε τους ψυχαναλυτές ως τον Διογένη που αυνανίζεται δημόσια. Ή σε συνέντευξή του αναγνώρισε πως ένας υπερπλούσιος άνθρωπος δεν υπάρχει περίπτωση να νιώσει την ανάγκη της ψυχανάλυσης. Ούτε βέβαια και η ντεριντιανή αποδόμηση μπορεί να λειτουργήσει από μόνη της, κάτι που και ο ίδιος ο Ντεριντά θεώρησε γελοίο.
      Για την εξέλιξη του ανθρώπου δεν έχεις καθόλου άδικο, αλλά, όπως είπα και αλλού, από ένα σημείο και μετά θα πρέπει να αναρωτηθούμε γιατί μόνο ο άνθρωπος είναι αυτός που φοράει ζαρτιέρες. :)

  5. Ο/Η Ονειρμός λέει:

    Νομίζω πως το να θυμόμαστε το Πραγματικό και ότι η αλήθεια τελικά είναι ένα μη-όλο, μας διαφυλάσσει από δογματοποιήσεις, απεγκλωβίζει την σκέψη μας από την »ιδεολογία» της παρουσίας, εγκαθιστά την ανάγκη να κυνηγήσουμε το αδύνατο, την ουτοπία, χωρίς να θέλουμε πρώτα να έχουμε φτάσει σε μια ανέφικτη ακτινογραφία όλων των κοινωνικών υλικών διεργασιών. Ωστόσο, το μεσσιανικό, τα απρουπόθετα, το συμβάν, δεν υποκαθιστούν την ανάλυση που κάνουμε εδώ και τώρα, και αναρωτιέμαι αν αυτή (η ανάλυση) είναι ένα άθροισμα σκόρπιων πληροφοριών ή έχει κάποια συνοχή. Δεν διαχέονται τα πάντα στην διακειμενικότητα, ούτε όσα διαπερνώνται από την αναλυτική και συνθετική σκέψη εκμηδενίζονται στην θέα του πραγματικού. Συνηθίζω να λέω πως αν έχουν την παραμικρή αξία τα πορίσματα του Μάρξ στο »Κεφάλαιο», έχει κάποια αξία η (ενσυνείδητη) μεθοδολογία του, αν δεν πρόκειται για καθαρή τύχη. Η ουτοπία πχ στην οποία στοχεύουμε, δεν μπορεί να είναι ένας αλλόμορφος καπιταλισμός (διάφορος νομικοπολιτικά), για λόγους ιστορικούς και λογικούς, πέραν της όποιας μας επιθυμίας.
    Με άλλα λόγια, διερωτώμαι για το τί μας προφυλάσσει από έναν ιδιότυπο σχετικισμό, όταν αναφερόμαστε σε κάποια κριτική ανάλυση της κοινωνίας και των κυρίαρχων δομών που θέλουμε να ανατρέψουμε. Επίσης, τί γίνεται ανάμεσα στον καπιταλισμό και την μετακαπιταλιστική ουτοπία, δλδτί γίνεται στο ζήτημα της πιθανώς όχι και τόσο ειρηνικής μετάβασης από την μία στην άλλη, που θα μας καλέσει ακριβώς να θεσμίσουμε »θετικό δίκαιο» και άλλα κανονιστικά πλαίσια και »πρέπει», πριν να έχει επέλθει ο απαραίτητος μετασχηματισμός.
    Ο εξελικτικισμός μιλάει για μια γραμμική εξέλιξη χωρίς αντιφάσεις, στην βάση ποσοτικών μεταβολών. Μόνο στις χειρότερες εκδοχές του μηχανιστικού υλισμού-μονισμού-ντετερμινισμού έλεγε κάτι τέτοιο η »διαλεκτική» (τους).

    Ευχαριστώ για τις άμεσες απαντήσεις.

    • Ο/Η heroicodesembarazo λέει:

      Δε διαφωνώ καθόλου. Εξάλλου αν διαφωνούσα, δε θα έγραφα τίποτ’ απ’ όλα αυτά ούτε και τους προβληματισμούς μου για την επιστήμη στο ανάλογο ποστ, όπου όπως θα είδες προσπαθώ να τη διασώσω από το σχετικισμό και αγνωστικισμό ! Να σαι καλά.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s